📝W SKRÓCIE

  • Zmiana masła, smalcu i łoju na oleje roślinne (takie jak sojowy, kukurydziany i rzepakowy) drastycznie zwiększyła spożycie kwasów omega-6, co nasiliło stany zapalne i zaburzenia metaboliczne
  • Spożycie cukru w USA wzrosło z minimalnego poziomu w XIX wieku do średnio 34 łyżeczek dziennie, a obecnie produkty wysoko przetworzone stanowią 60% dziennego zapotrzebowania kalorycznego
  • Współczesne życie przemysłowe wprowadziło do naszego środowiska ponad 85 000 syntetycznych substancji chemicznych – pestycydów, tworzyw sztucznych i innych – które zanieczyszczają naszą żywność, wodę, a nawet tkanki ludzkie
  • Tylko około 24,2% dorosłych Amerykanów spełnia rekomendacje dotyczące ćwiczeń, podczas gdy praca siedząca, czas spędzony przed ekranem i technologia ułatwiająca życie drastycznie ograniczyły codzienną aktywność fizyczną
  • Przed erą elektryczności ludzie spali około dziewięciu godzin na dobę. Obecnie sztuczne światło, korzystanie z technologii w nocy i napięty grafik oznaczają mniej godzin snu i zaburzony rytm dobowy

🩺Według dr. Mercoli

Współczesny styl życia całkowicie zmienił sposób, w jaki jemy, poruszamy się i odpoczywamy — a konsekwencje tego nie wyglądają dobrze. Częstotliwość występowania chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca, choroby serca, choroby autoimmunologiczne i otyłość, gwałtownie wzrosła, mimo że wiedza medyczna i informacje zdrowotne są bardziej dostępne niż kiedykolwiek. Co więc się stało?

Poniżej przyjrzymy się, w jaki sposób zastępowanie naturalnych tłuszczów olejami roślinnymi, wzrost spożycia rafinowanego cukru i żywności wysoko przetworzonej, wszechobecne toksyny w środowisku, wzrost natężenia pól elektromagnetycznych (PEM), siedzący tryb życia i chroniczne niedobory snu – wszystko to wpływa negatywnie na nasze samopoczucie.

Dlaczego naturalne tłuszcze zastąpiono olejami roślinnymi?

Przez tysiące lat ludzie gotowali, wykorzystując stabilne tłuszcze zwierzęce, takie jak masło, smalec i łój. Sytuacja uległa drastycznej zmianie w latach 1900., kiedy przemysłowo przetwarzane oleje roślinne (zwane również olejami z nasion) zyskały na popularności, częściowo ze względu na agresywne kampanie marketingowe demonizujące tłuszcze zwierzęce.

•Gwałtowny wzrost spożycia kwasów omega-6 — Do 2023 r. i 2024 r. światowe spożycie olejów roślinnych przekroczyło 200 milionów ton metrycznych, co stanowi ponad ośmiokrotny wzrost w porównaniu z 1961 r. W USA najpopularniejszym wyborem jest olej sojowy, którego roczne spożycie wynosi ponad 12 milionów ton metrycznych.

•Zniekształcone proporcje tłuszczów — Historycznie rzecz biorąc, ludzie spożywali mniej więcej równe ilości kwasów tłuszczowych omega-6 i omega-3 (1:1). Współczesne diety zmieniły ten stosunek na 20:1, a kwas linolowy (główny kwas omega-6 zawarty w olejach roślinnych) stanowi obecnie 25% całkowitej dziennej podaży kalorii w diecie zachodniej.

•Przewlekły stan zapalny i zaburzenia metaboliczne — Nadmiar kwasu linolowego łatwo się utlenia, uszkadzając komórki i zaburzając funkcjonowanie mitochondriów. Wywołuje to przewlekły stan zapalny, który jest główną przyczyną zaburzeń metabolicznych, takich jak otyłość, choroby serca i cukrzyca typu 2.

•Magazynowany w tkance tłuszczowej — Okres półtrwania LA w tkance ludzkiej wynosi od 600 do 680 dni, co oznacza, że obniżenie poziomu kwasu linolowego w organizmie może zająć lata, nawet jeśli dziś zrezygnujesz ze spożywania olejów roślinnych.

W jaki sposób rafinowany cukier i żywność wysokoprzetworzona zawładnęły współczesną dietą?

Dawniej ochotę na coś słodkiego zaspokajano za pomocą pełnowartościowej, minimalnie przetworzonej żywności, np. owoców i miodu. Industrializacja to zmieniła, sprawiając, że cukier stał się podstawą codziennego życia, a żywność wysoko przetworzona stała się przemysłem wartym miliardy dolarów.

•Wzrost spożycia cukru — W 1822 roku Amerykanie spożywali w ciągu pięciu dni taką samą ilość cukru, jaka obecnie znajduje się w jednym 12-uncjowym napoju gazowanym. Obecnie przeciętny Amerykanin spożywa 34 łyżeczki cukru dziennie (ponad 100 funtów rocznie).

• Dominacja syropu glukozowo-fruktozowego (HFCS) — HFCS zastąpił sacharozę (cukier stołowy) w wielu produktach i obecnie stanowi około 8% dziennego zapotrzebowania kalorycznego w diecie Amerykanów, mimo że nie jest dostępny do spożycia w domu.

•Biała mąka kontra pełnoziarnista — Kiedyś tradycyjne zboża były minimalnie przetwarzane i fermentowane lub namaczane w celu zwiększenia dostępności składników odżywczych. Współczesna biała mąka, często zaprawiana pestycydami i wzbogacana syntetycznym żelazem, ulega szybkiemu trawieniu, powodując skoki poziomu cukru we krwi.

• Żywność wysokoprzetworzona i zachcianki — Prawie 60% wszystkich kalorii w USA pochodzi z produktów wysokoprzetworzonych, które są „hiper smaczne”, ale powodują ignorowanie naturalnych sygnałów sytości i promowanie nadmiernego jedzenia.

Na jakie toksyny środowiskowe jesteśmy narażeni dzisiaj?

Choć nasi przodkowie mieli minimalny kontakt z toksynami, współczesny przemysł wytworzył dziesiątki tysięcy syntetycznych substancji chemicznych. Uniknięcie tych zanieczyszczeń — od pestycydów i tworzyw sztucznych po produkty farmaceutyczne — jest praktycznie niemożliwe.

•Pestycydy — W USA każdego roku rozpyla się ponad miliard funtów środków ochrony roślin, co stanowi 50-krotny wzrost w porównaniu z latami 50. XX wieku.  Glifosat, najpowszechniej stosowany herbicyd, można wykryć w 80% próbek moczu ludzkiego.

•Mikroplastik — Znajduje się w ludzkiej krwi, płucach, wątrobie, łożysku, sercu, mózgu, a nawet tkance jąder. Ludzie przeciętnie tygodniowo zjadają ilość plastiku równą objętości karty kredytowej.

• Substancje zaburzające gospodarkę hormonalną — Substancje chemiczne takie jak bisfenol A (BPA) i ftalany zakłócają działanie estrogenu i testosteronu, przyczyniając się do spadku liczby plemników, wcześniejszego dojrzewania i zwiększonego ryzyka zachorowania na nowotwory o podłożu hormonalnym.

•Leki przedostające się do środowiska — Leki przechodzą przez oczyszczalnię ścieków i trafiają do ujęć wody pitnej. W niektórych dużych miastach USA w wodzie kranowej wykryto śladowe ilości antybiotyków, stabilizatorów nastroju i hormonów.

Czy pola elektromagnetyczne stanowią ukryte zagrożenie dla naszego zdrowia?

Technologia bezprzewodowa przyniosła nam technologie 5G, Wi-Fi i Bluetooth — a także wykładniczo zwiększoną ekspozycję na pola elektromagnetyczne (EMF). Choć naturalne pola elektromagnetyczne pochodzące z Ziemi są na ogół bezpieczne, sztuczne pola elektromagnetyczne mogą stwarzać ryzyko.

•Jak pola elektromagnetyczne wpływają na organizm — Pola elektromagnetyczne mogą aktywować kanały wapniowe zależne od napięcia (VGCC), co prowadzi do powstawania nadtlenoazotynu - reaktywnego wolnego rodnika, który uszkadza komórki, mitochondria i DNA.

• Problemy neurologiczne — Duże zagęszczenie VGCC w mózgu oznacza, że układ nerwowy jest szczególnie podatny na uszkodzenia. Długotrwała ekspozycja na pole elektromagnetyczne może osłabić barierę krew-mózg, co umożliwia przedostanie się toksyn i wywołanie neurozapalenia.

• Zaburzenia snu — Pola elektromagnetyczne zmniejszają produkcję melatoniny, co prowadzi do pogorszenia jakości snu i zaburzeń rytmu dobowego.

Badania wciąż trwają, ale jeśli doświadczasz niewyjaśnionych bólów głowy, zmęczenia lub problemów ze snem, rozważ ograniczenie ekspozycji na pole elektromagnetyczne poprzez wyłączanie Wi-Fi na noc i korzystanie z połączeń przewodowych, jeśli to możliwe.

Czy współczesny styl życia sprawia, że mniej się ruszamy?

Aktywność fizyczna była dawniej częścią codziennego życia — począwszy od pracy fizycznej, a skończywszy na chodzeniu jako podstawowym środku transportu. Jeśli przesuniemy się do czasów współczesnej pracy biurowej, serwisów streamingowych i aplikacji do zamawiania jedzenia, otrzymamy przepis na skrajny brak aktywności.

• Alarmujące statystyki — Tylko 24,2% dorosłych Amerykanów w 2020 roku spełniało wytyczne dotyczące zarówno ćwiczeń aerobowych, jak i wzmacniania mięśni. Wśród uczniów szkół średnich zaledwie 23,9% podało, że codziennie poświęcają na aktywność fizyczną 60 minut.

•Rosnący czas spędzany przed ekranem — Millenialsi często siedzą ponad 60 godzin tygodniowo, dzieląc czas pomiędzy pracę, dojazdy do pracy i rekreacyjne korzystanie z ekranu.

•Ograniczanie zajęć wychowania fizycznego w szkołach — Zaledwie 4% szkół podstawowych i 2% szkół średnich zapewnia codzienne zajęcia wychowania fizycznego przez cały rok, a 22% całkowicie zrezygnowało z zajęć wychowania fizycznego.

•Konsekwencje zdrowotne — Brak aktywności fizycznej wiąże się z otyłością, chorobami serca, insulinoopornością i wieloma innymi schorzeniami. Szacuje się, że co roku na świecie około 5 milionów zgonów spowodowanych jest niewystarczającą aktywnością fizyczną.

Jeśli chcesz zacząć od czegoś prostego, wykonuj krótkie serie ruchu (np. chodzenie, ćwiczenia z obciążeniem masą własnego ciała lub rozciąganie) w ciągu dnia. Zmniejszy to ryzyko zdrowotne związane z siedzeniem.

Dlaczego śpimy mniej niż kiedykolwiek wcześniej?

W 1910 roku przeciętny Amerykanin spał około dziewięciu godzin każdej nocy. Wraz z pojawieniem się światła elektrycznego, telewizji oglądanej do późna w nocy, pracy zmianowej i smartfonów, wiele osób uważa, że sen jest czymś opcjonalnym.

•Statystyki snu — Nastolatkowie są szczególnie narażeni; według Narodowego Badania Ryzykownych Zachowań Młodzieży z 2021 r. przeprowadzonego przez amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) aż 84% uczniów szkół średnich w USA nie przesypia ośmiu godzin.

•Ekspozycja na niebieskie światło — Urządzenia takie jak telefony i tablety emitują niebieskie światło, które zakłóca produkcję melatoniny. Ma to wpływ na jakość snu i ogólny rytm dobowy.

•Przepracowanie i stres — Normy kulturowe dotyczące wielozadaniowości i produktywności zachęcają do pracy po nocach. Kawa staje się dla nas podporą, jeszcze bardziej zakłócając naturalny cykl snu.

•Konsekwencje zdrowotne — Przewlekły niedobór snu wiąże się ze zwiększoną otyłością, insulinoopornością, zaburzeniami nastroju, osłabieniem odporności, a nawet skróceniem długości życia.

5 sposobów na odzyskanie jakości zdrowia, która kiedyś była normą

Zdrowie naszych przodków wynikało z ich naturalnego trybu życia— spożywali nieprzetworzoną żywność, bogatą w składniki odżywcze, regularnie się ruszali, mieli minimalne narażenie na toksyny i żyli w zgodzie z rytmem dnia i nocy. Nowoczesne udogodnienia w pewnym sensie ułatwiają nam życie, ale w innych zaburzają naszą fizjologię.

1. Jedz jak Twoi przodkowie — Wybieraj produkty pełnowartościowe, ogranicz spożycie olejów roślinnych i zrezygnuj z dodatku cukru, aby przywrócić zdrową równowagę kwasów omega-6 i omega-3 oraz ustabilizować poziom cukru we krwi.

2. Ruszaj się więcej, siedź mniej — Wprowadź krótkie przerwy na ruch, trening wytrzymałościowy i aktywność na świeżym powietrzu, aby wspomóc zdrowie układu sercowo-naczyniowego i metabolicznego.

3. Ogranicz toksyny — Kupuj produkty ekologiczne, jeśli to możliwe, filtruj wodę, unikaj plastiku i wybieraj produkty gospodarstwa domowego wolne od toksyn.

4. Ogranicz ekspozycję na pole elektromagnetyczne — Wyłączaj niepotrzebne urządzenia bezprzewodowe na noc, korzystaj z Internetu przewodowego i trzymaj telefon z dala od ciała.

5. Zadbaj o sen — Trzymaj się stałej pory chodzenia spać, ogranicz czas spędzany przed ekranem przed snem i stwórz sobie ciemne, chłodne otoczenie do spania.

Celem nie jest porzucenie współczesnego stylu życia, lecz wykorzystanie jego dobrodziejstw przy jednoczesnym utrzymaniu naszego ciała w zgodzie z podstawowymi potrzebami biologicznymi. Wprowadzając drobne, regularne zmiany, możesz zadbać o zdrowie metaboliczne, energię komórkową i ogólną witalność.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące współczesnego życia i pogarszającego się stanu zdrowia

P: Dlaczego oleje roślinne zastąpiły naturalne tłuszcze?

A: Oleje z nasion zyskały popularność w XX wieku za sprawą masowej produkcji przemysłowej i kampanii marketingowych przeciwko tłuszczom zwierzęcym. W rezultacie ich produkcja jest tańsza, a dodanie ich do przetworzonej żywności jest łatwiejsze, co doprowadziło do wzrostu spożycia kwasów omega-6 i związanych z tym problemów zdrowotnych.

P: Ile cukru tak naprawdę jemy dzisiaj?

O: Przeciętny Amerykanin spożywa około 34 łyżeczek cukru dziennie — ponad 100 funtów rocznie — znacznie więcej niż minimalne ilości typowe w XIX wieku. Tak duże spożycie odgrywa znaczącą rolę w rozwoju otyłości, cukrzycy typu 2 i zespoły metabolicznego.

P: Które toksyny stanowią największe zagrożenie w życiu współczesnego człowieka?

O: Do głównych źródeł zanieczyszczeń należą pestycydy, takie jak glifosat, tworzywa sztuczne (np. BPA, ftalany) i pozostałości farmaceutyczne w wodzie. Wiele z nich zaburza gospodarkę hormonalną i przyczynia się do chorób przewlekłych, od nowotworów po niepłodność.

P: Co mogę zrobić w związku z ekspozycją na pole elektromagnetyczne?

A: Najlepiej ograniczyć lub zmniejszyć narażenie. Wyłączaj Wi-Fi na noc, korzystaj z połączeń przewodowych, trzymaj telefon z dala od ciała, a jeśli jesteś szczególnie wrażliwy, rozważ zabezpieczenie urządzeń. Badania są wciąż prowadzone, jednak wielu ekspertów zaleca zachowanie ostrożności.

P: Dlaczego sen jest tak ważny i jak mogę poprawić swój sen?

A: Sen jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu - od regulacji hormonów po funkcje poznawcze. Aby poprawić jakość snu, kładź się spać o stałej porze, ogranicz czas spędzany przed ekranem (zwłaszcza w świetle niebieskim) wieczorem i zoptymalizuj otoczenie, w którym śpisz (chłodne, ciemne i ciche).

🔍Źródła i odniesienia