📝W SKRÓCIE
- Mleka roślinne znacząco zmniejszają ilość niezbędnych składników odżywczych w diecie małych dzieci, nawet jeśli są wzbogacane; badania pokazują, że poziom wapnia, witamin B2 i B12 spada o około 50% po zastąpieniu mleka krowiego mlekiem roślinnym w diecie małych dzieci
- Większość wytycznych pediatrycznych stanowczo odradza stosowanie napojów roślinnych jako zamienników mleka u dzieci poniżej 2. roku życia ze względu na niedobory składników odżywczych i inne zagrożenia dla zdrowia
- Mleko sojowe zawiera fitoestrogeny, które zmieniają ekspresję DNA, oraz substancje antyodżywcze, które zmniejszają wchłanianie białka, co jest szczególnie niepokojące dla rozwijających się dzieci
- Mleko roślinne to żywność wysokoprzetworzona, która zawiera dodatki, takie jak gumy i emulgatory, natomiast mleko od krów karmionych trawą dostarcza unikalnych składników odżywczych, które zmniejszają ryzyko chorób
- Surowe mleko od krów karmionych trawą dostarcza żywych enzymów, korzystnych bakterii i związków wspomagających odporność, których nie dostarczają dorastającym dzieciom napoje roślinne o wysokim stopniu przetworzenia
🩺Według dr. Mercoli
Coraz więcej rodziców decyduje się na podawanie swoim dzieciom napojów na bazie roślin, często dlatego, że uważają, że jest to zdrowszy i bardziej zrównoważony wybór. Niezależnie od tego, czy jest to mleko migdałowe, owsiane czy sojowe, alternatywy te pojawiają się w kubkach niekapkach w całych Stanach Zjednoczonych — i często całkowicie zastępują mleko krowie . Ale to, że coś jest oznaczone jako „roślinne” lub „bezmleczne”, nie oznacza, że jest to produkt pełnowartościowy pod względem odżywczym, zdrowy lub odpowiedni dla rozwoju małych dzieci.
Jest to szczególnie ważne w tym newralgicznym okresie między 12. a 24. miesiącem życia dziecka, kiedy mózg, kości i ciało rozwijają się w szybkim tempie. Każdy kęs i łyk ma znaczenie. A gdy brakuje kluczowych składników odżywczych, utrudnia to rozwój dziecka w sposób, którego większość rodziców się nie spodziewa.
Jeśli kiedykolwiek zastanawiałeś się, czy napój roślinny jest bezpiecznym zamiennikiem mleka — lub jeśli już go pijesz, nie zdając sobie sprawy z jego skutków — nie jesteś sam. Właśnie to zagadnienie zaczęli badać naukowcy, a wyniki ich badań są szokujące. Przyjrzyjmy się bliżej temu, co się stanie, gdy w diecie małych dzieci mleko krowie zastąpią napoje roślinne.
Większość napojów roślinnych nie zaspokaja potrzeb żywieniowych małych dzieci
Niemieckie badanie opublikowane w czasopiśmie <i>Journal of Health, Population and Nutrition miało na celu zrozumienie, co się dzieje, gdy w diecie dzieci mleko krowie zastępujemy roślinnymi alternatywami. Naukowcy zastąpili codzienną porcję mleka krowiego popularnymi produktami roślinnymi, takimi jak napoje sojowe, owsiane i migdałowe, pozostawiając resztę diety bez zmian. Ich celem było zmierzenie strat odżywczych wynikających z tej pojedynczej zamiany.
•Badanie objęło popularne napoje dostępne w sklepach oraz preparaty przeznaczone specjalnie dla dzieci — Przeanalizowano sześć napojów: podstawowe napoje sojowe, owsiane i migdałowe; wzbogacone wersje napojów sojowych i migdałowych; oraz dwa produkty przeznaczone specjalnie dla małych dzieci.
Wśród nich znalazł się napój „dla dorosłych” na bazie soi oraz dietetyczna mieszanka sojowa dla niemowląt z nietolerancją mleka. Były to typowe artykuły dostępne na niemieckich rynkach i wiernie odzwierciedlały to, co rodzice faktycznie kupują małym dzieciom.
•Większość napojów roślinnych spowodowała gwałtowny spadek zawartości ważnych składników odżywczych — Dzienne spożycie wapnia, witaminy B2 (ryboflawiny), witaminy B12 i jodu spadło o około 50% w przypadku spożywania niewzbogacanych napojów roślinnych. Oznacza to, że zastąpienie mleka krowiego napojami roślinnymi o połowę zmniejsza ilość tych ważnych składników odżywczych, nawet przy stosowaniu zbilansowanej diety.
•W przypadku wielu napojów roślinnych problemem jest biodostępność składników odżywczych — Nawet jeśli napoje są wzbogacane w witaminy i minerały, te dodane składniki są często mniej biodostępne niż te, które naturalnie występują w mleku. Oznacza to, że Twój organizm wchłania mniej substancji wymienionych na etykiecie. Tak więc, nawet jeśli liczby na etykiecie wydają się wysokie, rzeczywista ilość substancji, którą organizm dziecka wykorzystuje, jest często o wiele niższa.
•Rodzice potrzebują lepszych narzędzi do oceny tych zamian — Naukowcy ostrzegają, że rodzice nie potrafią dokładnie ocenić wpływu zamiany mleka krowiego na alternatywy roślinne.
Większość napojów na pierwszy rzut oka wydaje się zdrowa, a w reklamach pojawiają się takie hasła jak „nie zawiera nabiału” lub „jest źródłem wapnia”, ale niewiele z nich faktycznie odpowiada profilowi odżywczemu mleka. Nawet niewielka zmiana w codziennej diecie dziecka ma znaczący wpływ na jego długoterminowy wzrost, zdrowie kości, funkcjonowanie układu odpornościowego i rozwój mózgu.
Dla wyjaśnienia, w badaniu tym nie chodziło o fizyczną zamianę mleka na napoje roślinne i sprawdzanie poziomu składników odżywczych u dzieci. Zamiast tego wykorzystano model teoretyczny bazujący na zoptymalizowanej diecie mieszanej (OMD), która jest wytyczną żywieniową dla dzieci w Niemczech.
Naukowcy stworzyli scenariusze, w których zastąpili całe płynne mleko krowie (219 g/dzień) w 7-dniowym menu OMD różnymi napojami roślinnymi (sojowymi, owsianymi, migdałowymi, wzbogacanymi lub niewzbogacanymi). Następnie obliczyli spożycie składników odżywczych dla tego 7-dniowego menu, aby zobaczyć natychmiastowy efekt zamiany.
Innymi słowy, nie był to eksperyment przeprowadzony w rzeczywistych warunkach, mierzący poziomy spożycia składników odżywczych u dzieci na przestrzeni czasu — była to analiza odżywcza mająca na celu ustalenie, co stanie się z spożyciem składników odżywczych, jeśli w diecie całkowicie zastąpimy mleko, na podstawie zawartości składników odżywczych w napojach.
Lekarze wzywają rodziców do ponownego przemyślenia kwestii napojów roślinnych dla małych dzieci
Komentarz opublikowany w 2021 r. w czasopiśmie JAMA Pediatrics zawierał przegląd zaleceń dotyczących spożycia napojów roślinnych przez niemowlęta i małe dzieci. Wyniki pokazały, że wśród przedstawicieli organów ochrony zdrowia panowała powszechna zgoda: większość napojów roślinnych nie jest odpowiednim zamiennikiem mleka krowiego dla dzieci poniżej 2. roku życia.
•Większość wytycznych pediatrycznych odradza podawanie małym dzieciom napojów roślinnych — W krajach o wysokich dochodach, w tym w USA, Kanadzie i Australii, oficjalne wytyczne dietetyczne stanowczo odradzają rodzicom stosowanie napojów roślinnych jako zamienników mleka u dzieci poniżej 2. roku życia.
•Częste lub całkowite zastępowanie mleka napojami roślinnymi zwiększa ryzyko niedoborów składników odżywczych — Lekarze zostali wezwani do bezpośredniego zapytania rodziców, jak często dzieci piją napoje roślinne i czy całkowicie zastępują one mleko krowie. Dzieje się tak, ponieważ częste zastępowanie mleka alternatywami roślinnymi zwiększa ryzyko poważnych niedoborów składników odżywczych.
•Dziesiątki przypadków wskazują na poważne konsekwencje stosowania diety roślinnej u niemowląt — W raporcie cytowanym w komentarzu zbadano 30 przypadków niemowląt i małych dzieci w wieku od 4 do 22 miesięcy, którym podawano napoje roślinne, osobno lub w połączeniu z produktami takimi jak owoce i warzywa.
U wszystkich dzieci rozwinęły się poważne choroby związane z odżywianiem, w tym krzywica (spowodowana osłabionymi kośćmi), szkorbut (następstwo niedoboru witaminy C), niedobór białka lub zasadowica metaboliczna – niebezpieczne schorzenie, które zaburza równowagę kwasowo-zasadową organizmu, upośledza oddychanie i funkcjonowanie narządów.
•Soja zawiera substancje antyodżywcze — Chociaż napoje sojowe mają najwyższą zawartość białka wśród napojów roślinnych, biodostępność soi — czyli ilość białka, którą organizm faktycznie wykorzystuje — jest zmniejszona przez substancje antyodżywcze pochodzenia roślinnego.
Dlaczego mleko sojowe jest jednym z najgorszych wyborów dla Twojego dziecka?
Jeśli decydujesz się na sojowe mleko modyfikowane dla niemowląt jako alternatywę bezmleczną, musisz wiedzieć, co ta decyzja oznacza dla długoterminowego zdrowia Twojego dziecka. Mleko modyfikowane na bazie soi jest często promowane jako bezpieczna opcja dla osób z nietolerancją laktozy lub gospodarstw domowych, w których stosuje się dietę wegańską, jednak badania wskazują na co innego.
•Sojowe mleko modyfikowane zmienia sposób funkcjonowania DNA u niemowląt — Badanie opublikowane w czasopiśmie <i>Environmental Health Perspectives skupiło się na dziewczynkach karmionych sojowym mlekiem modyfikowanym. Naukowcy odkryli różnice w znacznikach DNA, szczególnie w komórkach pochwy, w porównaniu do dziewcząt karmionych mlekiem modyfikowanym opartym na krowim mleku.
Te znaczniki DNA działają jak maleńkie przełączniki, które informują geny, czy mają być aktywne, czy nieaktywne. W tym badaniu znacznik wpłynął na gen, który reaguje na hormon estrogen. Jest to poważny problem, ponieważ hormony, takie jak estrogen, odgrywają ważną rolę w rozwoju ciała dziewcząt, zwłaszcza ich układu rozrodczego.
•Dlaczego więc soja jest takim problemem? Mleko sojowe i preparaty sojowe zawierają znacznie więcej fitoestrogenów — związków roślinnych, które w organizmie działają jak estrogen — niż mleko krowie lub mleko matki. Żadne rozwijające się dziecko nie powinno być narażone na tak duże zaburzenia hormonalne.
Mleko roślinne to po prostu kolejny produkt wysokoprzetworzony
Ważne jest również, aby zdawać sobie sprawę, że napoje roślinne są żywnością wysokoprzetworzoną, co oznacza, że zostały mocno zmodyfikowane w stosunku do swojej oryginalnej formy i zazwyczaj zawierają dodatki, takie jak gumy, emulgatory, syntetyczne witaminy i sztuczne aromaty. Chociaż wiele osób zaczyna pić napoje roślinne, myśląc, że są one bardziej naturalne, proces przetwarzania pozbawia je korzystnych związków i wprowadza dodatki, których Twoje dziecko nie potrzebuje.
•Spożywanie wysoko przetworzonej żywności roślinnej zwiększa ryzyko chorób — W badaniu opublikowanym w czasopiśmie<i> The Lancet Regional Health Europe przebadano 126 842 osoby i przeanalizowano wpływ różnych rodzajów żywności pochodzenia roślinnego na zdrowie.
Podczas gdy każde 10% zwiększenie spożycia nieprzetworzonych produktów roślinnych, np. owoców i warzyw, zmniejszało ryzyko chorób układu krążenia o 7%, a zgonów z powodu chorób serca o 13%, żywność wysoko przetworzona na bazie roślin miała odwrotny skutek. Każde 10% zwiększenie spożycia tych produktów wiązało się z 5% wzrostem ryzyka choroby serca i 12% wzrostem ryzyka śmierci z jej powodu.
•Mleko krowie to minimalnie przetworzony, pełnowartościowy produkt spożywczy o rzeczywistych korzyściach zdrowotnych — W przeciwieństwie do wysoko przetworzonych napojów roślinnych, mleko od krów karmionych trawą jest naturalnie bogate w niezbędne składniki odżywcze i wymaga minimalnej obróbki — szczególnie, gdy jest surowe.
Pełne mleko zawiera zdrowe tłuszcze, białko, wapń i witaminy rozpuszczalne w tłuszczach w formie, którą organizm Twojego dziecka może faktycznie wykorzystać. To pełnowartościowa żywność, a nie laboratoryjna imitacja. Kiedy porównamy etykiety ze składnikami, stanie się oczywiste, który produkt jest bliższy temu, co zamierzyła natura.
Pełnotłuste produkty mleczne dostarczają rzadkich składników odżywczych, które wspierają zdrowie całego organizmu
Całe produkty mleczne pochodzące od krów karmionych trawą są głównym źródłem nieparzystych nasyconych kwasów tłuszczowych (OCFA). Te unikalne tłuszcze nie są wytwarzane przez organizm i należy je dostarczać wraz z pożywieniem.
•Unikalne tłuszcze mleczne wiążą się z niższym ryzykiem chorób przewlekłych — Wyższe stężenie kwasów tłuszczowych OCFA we krwi wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem cukrzycy typu 2, chorób układu krążenia, otyłości, stłuszczenia wątroby, stanów zapalnych, a nawet ogólnej śmiertelności. Tych korzyści nie uzyskasz pijąc napoje migdałowe, sojowe i owsiane.
•Surowe mleko od krów karmionych trawą naturalnie wspomaga zdrowie jelit i odporność — Mleko surowe, pochodzące od krów hodowanych na pastwiskach i pochodzących z ekologicznych hodowli, zawiera również żywe enzymy, korzystne bakterie i związki wspomagające odporność, które wspomagają trawienie i pomagają chronić przed chorobami. Tego nie oferuje żaden produkt ultraprzetworzony. Należy pamiętać o wybieraniu mleka od rolników, którzy nie stosują środków dezynfekujących na bazie jodu, aby uniknąć nadmiaru jodu w diecie dziecka.
Co zrobić, jeśli Twoje dziecko pije mleko roślinne
Jeśli podajesz swojemu maluchowi napoje roślinne, myśląc, że są równie dobre — lub lepsze — od mleka krowiego, nie jesteś sam. To częsty wybór, zwłaszcza jeśli sam unikasz nabiału lub uważasz, że ekologiczne mleko migdałowe lub owsiane jest bezpieczniejsze. Jednak jak wynika z badań, większość tych napojów nie dostarcza dziecku składników odżywczych, których potrzebuje, aby rosnąć silne i zdrowe. Dobra wiadomość? Można temu łatwo zaradzić, wprowadzając kilka zmian.
1. Zaprzestań używania napojów roślinnych jako zamienników mleka — Unikaj używania napojów roślinnych zamiast prawdziwego mleka. Jest to szczególnie ważne w okresie wzrostu trwającym od 12 do 24 miesięcy. Większość z tych napojów nie zawiera wapnia, witamin B12 i B2, których potrzebują małe dzieci — a substancje odżywcze z roślin nie wchłaniają się tak łatwo jak z mleka. Ponadto mleko sojowe niesie ze sobą dodatkowe ryzyko ze względu na narażenie na związki estrogenowe, które wpływają na rozwój układu rozrodczego.
2. Unikaj stosowania napojów sojowych, owsianych, migdałowych lub innych napojów roślinnych jako bazy dla mleka modyfikowanego dla niemowląt — Jeśli karmisz piersią lub dokarmiasz dziecko mlekiem modyfikowanym, nie polecam stosowania gotowego mleka modyfikowanego dla niemowląt — zwłaszcza takiego na bazie soi. Absolutnie nic nie może się równać z mlekiem matki pod względem wartości odżywczych, więc jeśli jesteś młodą mamą i nadal karmisz piersią, karmienie piersią jest najlepszym wyborem zarówno dla Ciebie, jak i dla Twojego dziecka. Jednak rozumiem, że nie wszystkie mamy mogą karmić piersią.
W takim przypadku polecam przygotowanie własnego mleka modyfikowanego dla niemowląt według tego przepisu, którego podstawą są bogate w składniki odżywcze produkty pochodzenia zwierzęcego, takie jak surowe mleko od krów karmionych trawą, organiczna surowa śmietana i żelatyna z wołowiny karmionej trawą. Dzieciom, które nie tolerują białek mleka, polecam zamiast tego wypróbowanie tej hipoalergicznej formuły na bazie mięsa.
Jeśli do tej pory podawałeś dziecku codziennie napoje roślinne, nie panikuj. Organizm szybko reaguje na dobre odżywianie. Im szybciej dokonasz zmiany, tym większe wsparcie zapewnisz kościom, mózgowi i układowi odpornościowemu swojego dziecka w latach, kiedy będzie tego najbardziej potrzebować.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące mleka roślinnego dla małych dzieci
P: Czy mleka roślinne są bezpieczne dla małych dzieci jako zamiennik mleka krowiego?
O: Nie. Większość napojów roślinnych nie dostarcza niezbędnych składników odżywczych znajdujących się w mleku krowim. Należą do nich wapń, witamina B12 i witamina B2 oraz jod, które są niezbędne do prawidłowego wzrostu, rozwoju mózgu i funkcjonowania układu odpornościowego we wczesnym dzieciństwie.
P: Co sprawia, że mleko modyfikowane dla niemowląt jest ryzykowne?
O: Mleko sojowe naraża niemowlęta na działanie dużej ilości fitoestrogenów, czyli związków roślinnych imitujących estrogen. Badania wykazały, że u dziewcząt karmionych mlekiem modyfikowanym sojowym dochodzi do zmian w znacznikach DNA w genach wrażliwych na estrogen, co może mieć wpływ na rozwój układu rozrodczego. Soja zawiera również substancje antyodżywcze, które zmniejszają zdolność organizmu do wchłaniania białka i minerałów.
P: Jaki jest problem z tym, że mleko roślinne jest ultraprzetworzone?
O: Żywność ultraprzetworzona jest mocno modyfikowana i często zawiera dużo gum, emulgatorów i syntetycznych składników odżywczych. Badanie wykazało, że spożywanie wysokoprzetworzonej żywności pochodzenia roślinnego wiąże się ze wzrostem ryzyka chorób układu krążenia o 5% i wzrostem ryzyka zgonu z powodu chorób serca o 12%. Z kolei nieprzetworzona żywność pełnotłusta, np. surowe mleko pełnotłuste, obniża ryzyko chorób i wspomaga zdrowie całego organizmu.
P: W jaki sposób surowe mleko od krów karmionych trawą wspomaga zdrowie jelit i układu odpornościowego u małych dzieci?
O: Surowe mleko od krów karmionych trawą zawiera naturalne enzymy, korzystne bakterie i związki wzmacniające odporność, które ulegają zniszczeniu podczas pasteryzacji. Elementy te wspomagają prawidłowe trawienie, wchłanianie składników odżywczych i funkcjonowanie układu odpornościowego. Jest to żywa żywność, w przeciwieństwie do napojów roślinnych, które zawierają syntetyczne dodatki imitujące składniki odżywcze. Wybierając surowe mleko z gospodarstw, które unikają stosowania środków dezynfekujących na bazie jodu, zapobiegasz także niepotrzebnemu nadmiarowi jodu w diecie Twojego dziecka.
P: Jaka alternatywa będzie lepsza dla mojego dziecka?
O: Jeśli karmienie piersią nie wchodzi w grę, o wiele lepszym wyborem będzie domowe mleko modyfikowane przygotowane z surowego mleka krów karmionych trawą, surowej śmietanki, żelatyny wołowej i innych pełnowartościowych składników niż jakiekolwiek mleko sojowe lub roślinne dostępne w sklepie. Jeśli Twoje dziecko nie toleruje mleka krowiego, bezpieczniejszą i bogatszą w składniki odżywcze opcją jest hipoalergiczna mieszanka na bazie mięsa.
