📝 W SKRÓCIE
- Odkryto, że specyficzny wzorzec flory jelitowej pomaga przewidywać przyszłe zawały serca u pacjentów z chorobą wieńcową, oferując nowe narzędzie wykraczające poza monitorowanie poziomu cholesterolu i ciśnienia krwi
- Naukowcy zidentyfikowali 10 kluczowych szczepów bakterii powiązanych z ryzykiem zawału serca i stworzyli system punktacji, który oznacza osoby wysokiego ryzyka jeszcze przed pojawieniem się objawów
- U pacjentów z profilem wysokiego ryzyka stwierdzono większy stan zapalny, insulinooporność i wyższy poziom niebezpiecznych związków, takich jak tlenek trimetyloaminy (TMAO) i endotoksyny
- Globalne badania potwierdzają, że bakterie jelitowe wpływają na ryzyko chorób serca za pośrednictwem metabolitów mikrobiologicznych, takich jak krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, kwasy żółciowe i reakcje immunologiczne związane z lipopolisacharydami
- Naturalne interwencje, takie jak berberyna, zmiany w diecie i przeszczepy kału, dają obiecujące rezultaty w zakresie poprawy zdrowia jelit i zmniejszenia ryzyka sercowo-naczyniowego
🩺Według dr. Mercoli
Co roku 805 000 Amerykanów doznaje zawału serca, schorzenia związanego z zatkaniem tętnic, wysokim poziomem cholesterolu i wysokim ciśnieniem krwi, o czym większość z nas wie. Choć te czynniki mają znaczenie, najnowsze badania pokazują, że istnieje jeszcze jeden istotny czynnik prognostyczny, który wiele osób często pomija — flora jelitowa.
Flora jelitowa składa się z bilionów bakterii żyjących w jelitach i wpływa nie tylko na funkcje trawienne; jest niezbędna dla ogólnego stanu zdrowia. Teraz pojawiły się dowody na to, że zaburzona flora jelitowa może zwiększać ryzyko zawału serca.
System oceny bakterii jelitowych przewiduje przyszłe zawały serca
Badanie niedawno opublikowane w czasopiśmie <i>European Medical Journal oceniało, czy wzorce mikroflory jelitowej można wykorzystać do przewidywania ryzyka wystąpienia poważnych niepożądanych zdarzeń sercowo-naczyniowych (MACE) u osób z chorobą wieńcową (CHD). Badanie jest częścią trwającego programu CORDIOPREV obejmującego ponad 1000 europejskich pacjentów z chorobą wieńcową.
•Naukowcy skupili się na pacjentach z chorobą wieńcową z grupy wysokiego ryzyka — Przeanalizowali dane 679 osób, w szczególności dorosłych, u których wystąpił incydent wieńcowy co najmniej sześć miesięcy przed włączeniem do badania. Naukowcy chcieli dowiedzieć się, u których z tych osób, pomimo otrzymania konwencjonalnej opieki, występowała niewyjaśniona tendencja do ponownego ciężkiego zdarzenia sercowo-naczyniowego.
• Przyjrzeli się 10 szczepom bakterii powiązanym z ryzykiem chorób serca lub ich ochroną — Te gatunki bakterii były ściśle powiązane z wyższym ryzykiem wystąpienia problemów sercowo-naczyniowych w przyszłości lub z działaniem ochronnym. Naukowcy połączyli obecność lub brak tych bakterii w jeden algorytm, opracowując w ten sposób tzw. ocenę ryzyka opartą na florze jelitowej.
Wynik ten pozwalał przewidzieć, u których pacjentów występowało największe prawdopodobieństwo wystąpienia nowych ciężkich zdarzeń niepożądanych (MACE), jeszcze zanim te zdarzenia wystąpiły.
•Model ryzyka oparty na florze jelitowej przewidział gorsze wskaźniki zdrowotne — Pacjenci z chorobą wieńcową, którzy uzyskali wysokie wyniki w modelu ryzyka opartym na florze jelitowej, mieli większą częstość występowania cukrzycy, większy obwód talii, wyższe ciśnienie krwi i gorszą kontrolę poziomu cukru we krwi (w tym podwyższony poziom glukozy i hemoglobiny glikowanej) w porównaniu z osobami, u których nie wystąpiło ostatnio żadne zdarzenie.
Wyniki badania wskazują, że flora jelitowa nie tylko odzwierciedla ryzyko sercowo-naczyniowe, ale może je również kształtować. Zdaniem badaczy „wyniki te wzmacniają związek między mikroflorą jelitową a chorobami układu krążenia i sugerują, że profil mikroflory wiąże się z wystąpieniem poważnych powikłań sercowo-naczyniowych (MACE) u pacjentów z chorobą wieńcową, oprócz wyższej endotoksemii”.
Pacjenci z chorobą wieńcową mają inny skład mikrobiologiczny jelit
Bakterie jelitowe same w sobie nie były jedyną wskazówką. Zgodnie z przedstawionym badaniem, pacjenci z chorobą wieńcową mają wyraźniejsze wzorce różnorodności flory jelitowej w porównaniu ze zdrowymi osobami bez chorób układu krążenia.
Dokładniej rzecz ujmując, u pacjentów z chorobami serca zaobserwowano zmianę różnorodności alfa (co oznacza mniejszą liczbę unikalnych gatunków bakterii) i różnorodności beta (większe przesunięcie składu społeczności mikrobiologicznej). Oba te objawy świadczą o dysbiozie, czyli zaburzeniu równowagi jelitowej.
•U pacjentów, u których niedawno wystąpiły incydenty sercowo-naczyniowe, stwierdzono wysoki poziom bakterii <i>Lactobacillus — uznano go za głównego winowajcę. U pacjentów z chorobą wieńcową, u których niedawno wystąpił kolejny poważny incydent, poziom bakterii <i>Lactobacillus był znacznie wyższy. Może to być zaskakujące, ponieważ bakterie <i>Lactobacillus są znane jako korzystne probiotyki.
Jednak nie wszystkie gatunki w obrębie rodzaju<i> Lactobacillus są przyjazne. Niektóre z nich wykryto we krwi pacjentów, którzy przeszli zawał serca, i powiązano je z niebezpieczną aktywacją układu odpornościowego. W tym przypadku ich obecność wydawała się wskazywać na większe ryzyko, a nie na ochronę.
•Bakterie<i> Escherichia coprostanoligenes powiązano z produkcją N-tlenku trimetyloaminy (TMAO) — Naukowcy odkryli podwyższoną liczbę E.coprostanoligenes u pacjentów, u których wystąpiły nowe zdarzenia sercowo-naczyniowe. Wiadomo, że ten konkretny szczep produkuje trimetyloaminę (TMA), związek, który wątroba przekształca w N-tlenek trimetyloaminy (TMAO).
TMAO przyspiesza miażdżycę, powoduje niestabilność blaszki miażdżycowej i zwiększa ryzyko powstawania zakrzepów. Stąd też, obecność E.coprostanoligenes silnie sugeruje, że metabolizm mikroorganizmów w niektórych produktach spożywczych może bezpośrednio wpływać na zdrowie serca.
•Nieszczelne jelito i wysoki poziom lipopolisacharydów (LPS) wiązały się z ryzykiem chorób serca — Być może najbardziej wymownym szczegółem był związek między poziomem LPS a zdarzeniami sercowo-naczyniowymi. LPS to endotoksyna wydzielana przez niektóre bakterie jelitowe po ich śmierci.
Kiedy bariera jelitowa zostaje naruszona — stan ten nazywany jest często „nieszczelnym jelitem” — LPS przedostaje się do krwiobiegu, gdzie wywołuje stan zapalny, uszkadza tkanki i wyzwala nadmierną aktywność układu odpornościowego. Wyniki badania wykazały, że pacjenci z chorobą wieńcową i wyższym stężeniem LPS we krwi częściej doświadczali poważnych zdarzeń sercowych.
W przeciwieństwie do ciśnienia krwi i poziomu cholesterolu, które są rutynowo monitorowane, wzorce mikrobiologiczne są nadal ignorowane w większości klinik kardiologicznych i procesów diagnostycznych. Jednak badania tego typu jasno pokazują, że nie powinno ich być, ponieważ dostarczają istotnych informacji na temat ogólnego stanu zdrowia.
Globalne badania pokazują, jak stan bakterii jelitowych wpływa na ryzyko chorób serca
Analiza z 2022 r. opublikowana w czasopiśmie F<i>rontiers in Cardiovascular Medicine objęła dwadzieścia lat badań naukowych łączących chorobę wieńcową z florą jelitową. Ta szeroko zakrojona analiza objęła dane z 457 publikacji z lat 2002–2022.
Cel był prosty, ale ambitny — sporządzenie mapy odkryć naukowców z całego świata na temat związku bakterii jelitowych z chorobami serca i określenie kierunku, w jakim zmierzają te badania.
•Większość badań koncentrowała się na pacjentach z grupy wysokiego ryzyka lub z rozpoznaną chorobą wieńcową — W badaniu przeanalizowano badania z udziałem osób dorosłych — z których większość miała już zdiagnozowaną chorobę tętnic wieńcowych lub była w grupie wysokiego ryzyka jej rozwoju. W artykułach tych omówiono najczęściej badane substancje bakteryjne, a także szeroki zakres zagadnień — w tym wzorce żywieniowe, stany zapalne i metabolity drobnoustrojów — oraz to, w jaki sposób wszystkie te czynniki wiążą się z uszkodzeniami układu sercowo-naczyniowego.
•Terapie naturalne zyskują na popularności w badaniach nad układem jelitowo-sercowym — Wyróżniającym się trendem był zwrot w badaniach w kierunku poszukiwania sposobów na poprawę zdrowia jelit przy użyciu terapii naturalnych. Chińscy naukowcy są obecnie liderami w dziedzinie badania ziołowych środków leczniczych, związków zawartych w algach morskich oraz interwencji opartych na roślinach, takich jak berberyna, żeń-szeń i ekstrakt z liści morwy. Wiele z nich w pierwszej kolejności oddziałuje na jelita, a dopiero później na serce.
•Naturalne środki, takie jak berberyna, zmieniają florę jelitową — Jednym z najbardziej obiecujących przykładów jest berberyna. Zdaniem badaczy, substancja ta okazała się pomocna w „łagodzeniu hipercholesterolemii i stanu zapalnego o charakterze ogólnoustrojowym” oraz „hamowaniu produkcji TMA/TMAO i konwersji choliny do TMA”.
Berberyna zwiększa również poziom bakterii z rodzaju <i>Akkermansia, które chronią jelita poprzez zmniejszenie stanów zapalnych, poprawę wrażliwości na insulinę i normalizację poziomu cholesterolu.
•Przeszczepy kału pokazują, że to jelita są przyczyną chorób — Naukowcy zbadali również przeszczep mikrobiomu kałowego (FMT), technikę, w której stolec pochodzący od zdrowego dawcy wszczepia się do jelit innej osoby w celu przywrócenia równowagi mikrobiologicznej.
W jednym z eksperymentów naukowcy przenieśli bakterie jelitowe od ludzi z wysokim poziomem TMAO do myszy. U myszy w tętnicach szybko rozwijały się blaszki miażdżycowe, mimo że ich dieta nie uległa zmianie. Wyniki te wykazały, że sam profil jelitowy wystarczy, aby wywołać chorobę układu sercowo-naczyniowego.
•Kwasy żółciowe łagodzą stany zapalne tętnic — Kwasy żółciowe, kiedyś uważane wyłącznie za środek wspomagający trawienie, okazały się odgrywać kluczową rolę w regulacji poziomu tłuszczów we krwi i funkcjonowaniu układu odpornościowego. Bakterie jelitowe przekształcają kwasy żółciowe w cząsteczki sygnałowe, które pomagają kontrolować stan zapalny i poziom cholesterolu. Jeden z rodzajów kwasu litocholowego został nawet zasugerowany jako biomarker blaszki miażdżycowej. Wykazano, że aktywowany przez niego receptor, znany jako TGR5, hamuje reakcje zapalne w ścianach tętnic.
•Kwasy tłuszczowe o krótkich łańcuchach pomagają zmniejszyć stan zapalny i regulować ciśnienie krwi — Innym skutecznym sposobem jest wykorzystanie kwasów tłuszczowych o krótkich łańcuchach (SCFA), które powstają, gdy określone bakterie jelitowe fermentują błonnik pokarmowy. Te kwasy tłuszczowe — szczególnie kwas masłowy — regulują ciśnienie krwi, poprawiają funkcjonowanie naczyń krwionośnych, a nawet wpływają na hormon głodu.
Badania na zwierzętach wykazały, że krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe zmniejszają stan zapalny w tkance serca i wspomagają gojenie się ran po zawale serca. Badania z udziałem ludzi próbują obecnie potwierdzić, czy te same efekty występują w innych populacjach.
Naukowcy opracowują obecnie kompleksowy plan działania, który wyjaśni, w jaki sposób bakterie jelitowe chronią lub niszczą układ sercowo-naczyniowy. W przeciwieństwie do ryzyka genetycznego, wprowadzenie zmian w florze jelitowej jest możliwe. Oznacza to, że Twoje codzienne wybory — co jesz, jak radzisz sobie ze stresem, czy stosujesz probiotyki lub naturalne terapie — to nic więcej niż tylko preferencje dotyczące stylu życia — to dźwignie, które u podstaw zmieniają ryzyko choroby serca.
Proste strategie utrzymania zdrowej flory jelitowej
Jeśli zmagasz się z chorobą wieńcową lub masz powody do obaw o przyszłe problemy z sercem, optymalizacja zdrowia jelit powinna być podstawową strategią mającą na celu zmniejszenie ryzyka wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych. Oto podstawowe wskazówki, które pomogą Ci zadbać o jelita:
• Unikaj olejów roślinnych i przetworzonej żywności — Współczesna dieta obfituje w przetworzoną żywność bogatą w oleje roślinne, które utrudniają komórkom produkcję energii, zaburzając tym samym równowagę flory bakteryjnej jelit. Oleje te — podobnie jak te zawarte w smażonych potrawach, sosach i dressingach sałatkowych — zawierają substancję zwaną kwasem linolowym (LA), który działa na mitochondria jak trucizna. Przejście na zdrowe tłuszcze, np. ekologiczne masło lub masło klarowane ghee, sprawia, że wszystko funkcjonuje sprawnie.
• Wybieraj węglowodany rozważnie — Węglowodany odgrywają kluczową rolę w dostarczaniu komórkom energii, zwłaszcza że glukoza to substancja, którą Twoje mitochondria (elektrownie w Twoich komórkach) uwielbiają wykorzystywać. Aby zadbać o zdrowie jelit, staraj się spożywać około 200–250 gramów węglowodanów dziennie, jeśli jesteś przeciętną osobą dorosłą, a więcej, jeśli jesteś bardzo aktywny. Ten krok dodaje Ci energii i wspomaga zdrowie jelit, co ma znaczenie w łagodzeniu objawów SM.
Zacznij powoli od łagodniejszych opcji, takich jak biały ryż lub całe owoce, aby pozwolić jelitom przystosować się bez powodowania problemów. Jeśli zdrowie Twoich jelit jest zagrożone, zbyt duża ilość błonnika będzie jedynie pożywką dla patogennych bakterii, pogarszając objawy. W miarę poprawy stanu jelit dodawaj do diety więcej warzyw, produktów pełnoziarnistych lub skrobi.
•Kiedy Twoje jelita poczują się lepiej, jedz więcej błonnika — Błonnik jest głównym paliwem dla pożytecznych mikroorganizmów jelitowych, umożliwiającym im produkcję SCFA, takich jak maślan, które wzmacniają barierę jelitową. Jedz także więcej skrobi opornych, np. ugotowane i ostudzone ziemniaki lub zielone banany — pobudzają one produkcję maślanu.
Pamiętaj — Twoje jelita zawsze wysyłają wiadomości do Twojego serca. Możesz zdecydować, jaki rodzaj wiadomości będzie wysyłany. Zacznij od tych prostych kroków, a odbudujesz fundamenty od wewnątrz.
Często zadawane pytania (FAQ) dotyczące flory jelitowej i ryzyka zawału serca
P: Jak flora jelitowa wpływa na zdrowie mojego serca?
O: Flora jelitowa — składająca się z bilionów bakterii żyjących w jelitach — ma bezpośredni wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Najnowsze badania wykazały, że niektóre bakterie jelitowe produkują związki takie jak TMAO i LPS, które przyczyniają się do stanów zapalnych, tworzenia się płytki nazębnej i krzepnięcia krwi. Czynniki te zwiększają ryzyko zawału serca i innych poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych. Jeśli równowaga bakterii jelitowych jest zaburzona, ryzyko chorób serca drastycznie wzrasta.
P: Czym jest ocena ryzyka oparta na florze jelitowej i dlaczego jest taka ważna?
O: Ten system punktacji opracowano w europejskim badaniu CORDIOPREV, aby przewidywać, którzy pacjenci z chorobą wieńcową są bardziej narażeni na wystąpienie kolejnego poważnego zdarzenia sercowego. Opiera się ona na obecności lub braku 10 określonych szczepów bakterii powiązanych z ryzykiem lub ochroną. U pacjentów z wysokim wynikiem ryzyka częściej występowała cukrzyca, otyłość, wysokie ciśnienie krwi i słaba kontrola poziomu cukru we krwi — jeszcze przed pojawieniem się objawów innego problemu z sercem.
P: Jakie szkodliwe bakterie i związki chemiczne są powiązane z zawałami serca?
O: Badanie wykazało obecność konkretnych bakterii, takich jak E<i>scherichia coprostanoligenes, która wytwarza TMA — prekursor TMAO, związku przyspieszającego tworzenie się płytki miażdżycowej i zwiększającego ryzyko powstawania zakrzepów. U pacjentów z chorobą wieńcową, u których niedawno wystąpiły zdarzenia, stwierdzono również podwyższony poziom bakterii <i>Lactobacillus, co sugeruje, że niektóre szczepy przyczyniają się do nadmiernej aktywacji układu odpornościowego. Ponadto wysoki poziom LPS — często spowodowany zespołem nieszczelnego jelita — wiązał się ze stanem zapalnym i wyższym ryzykiem chorób serca.
P: Co mówią globalne badania na temat połączeń jelitowo-sercowych?
O: Globalna analiza 457 badań z 2022 r. potwierdziła, że bakterie jelitowe odgrywają kluczową rolę w chorobach serca. Zidentyfikowano specyficzne metabolity drobnoustrojów, takie jak TMAO, kwasy żółciowe i krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, jako czynniki o kluczowym znaczeniu. Związki te działają jak przekaźniki, które wpływają na stan zapalny, funkcjonowanie naczyń krwionośnych i regulację poziomu cholesterolu.
Badania wskazały również na naturalne terapie, takie jak berberyna, żeń-szeń i przeszczepy kału, jako obiecujące narzędzia, które mogą zmienić ekologię jelit na rzecz przyjazną sercu.
P: Jakie kroki muszę podjąć, aby poprawić stan jelit i chronić serce?
O: Wspieranie flory jelitowej poprzez dietę i styl życia pomoże zmniejszyć ryzyko chorób serca. Zacznij od wyeliminowania z diety olejów roślinnych i przetworzonej żywności, ponieważ stanowią one pożywkę dla szkodliwych bakterii i zwiększają stany zapalne. Jedz odpowiednie rodzaje węglowodanów — takie jak całe owoce i biały ryż — i stopniowo wprowadzaj ponownie błonnik i skrobię oporną, w miarę jak Twoje jelita się poprawiają.
Naturalne związki, takie jak berberyna, wspomagają rozwój pożytecznych bakterii i redukują liczbę szkodliwych. Każdy dokonany przez Ciebie wybór pomaga kształtować Twoje jelita — a wraz z nimi zdrowie Twojego serca.
