📝W SKRÓCIE

  • Zielona herbata zawiera EGCG - silny przeciwutleniacz, który wykazuje obiecujące właściwości przeciwnowotworowe poprzez hamowanie wzrostu komórek nowotworowych, zapobieganie tworzeniu się naczyń krwionośnych w guzach i promowanie obumierania komórek nowotworowych
  • Najnowsze badania z lat 2023–2024 wykazały skuteczność EGCG w walce z różnymi nowotworami, a jego właściwości antyoksydacyjne są od 25 do 100 razy silniejsze niż w przypadku witamin C i E
  • Głównym problemem związanym z EGCG jest słaba biodostępność, ale naukowcy badają zaawansowane systemy dostarczania, takie jak nanocząsteczki, aby poprawić jego wchłanianie i skuteczność w organizmie
  • Dodanie witaminy C (np. soku z cytryny) do zielonej herbaty zwiększa wchłanianie katechiny, natomiast dodanie mleka zmniejsza korzyści, ponieważ zawiera ono białka neutralizujące przeciwutleniacze
  • Kolor wysokiej jakości zielonej herbaty jest zielony, a nie brązowy. Trzy filiżanki dziennie dostarczają od 60 do 105 miligramów EGCG, choć optymalna dawka nie została jeszcze ostatecznie ustalona

🩺Według dr. Mercoli

Wypicie filiżanki zielonej herbaty orzeźwia i uspokaja, zwłaszcza gdy odczuwasz stres lub niepokój. Jednak ten napój ma w sobie coś więcej niż tylko kojący smak — może okazać się kluczem do walki z rakiem.

Herbata (Camellia sinensis) jest jednym z najstarszych i najchętniej spożywanych napojów. Obecnie w sprzedaży dostępnych jest wiele różnych rodzajów herbaty, takich jak Oolong, herbata czarna, herbata biała i herbata żółta. Jednakże wśród tych odmian wyróżnia się zielona herbata, która zawiera dużą ilość flawonoidów, zwanych katechinami. Dzieje się tak, ponieważ podczas przetwarzania (fermentacji) herbaty korzystne katechiny przekształcają się w teaflawiny.

Główną katechiną zawartą w zielonej herbacie jest galusan epigallokatechiny (EGCG). Według najnowszych badań ten silny przeciwutleniacz przynosi znaczące korzyści, w szczególności pomagając w walce z rakiem lub hamując jego rozwój.

Zrozumienie terapeutycznego potencjału EGCG

Amerykańskie Towarzystwo Onkologiczne prognozuje, że w 2023 roku w Stanach Zjednoczonych pojawi się prawie 2 miliony nowych zachorowań na nowotwory, a liczba zgonów wyniesie ponad 600 000. Na szczęście istnieją naturalne związki dietetyczne, które mogą pomóc w zapobieganiu tej chorobie lub jej leczeniu.

EGCG jest jednym z przykładów — to naturalny związek występujący w zielonej herbacie, znany ze swoich korzystnych właściwości zdrowotnych. Katechina ta nie jest tylko silnym przeciwutleniaczem; odgrywa ona znaczącą rolę w modulacji ścieżek sygnalizacji komórkowej, które odgrywają kluczową rolę w rozwoju i progresji raka. Zdolność EGCG do wpływania na te ścieżki sprawia, że jest to obiecujący kandydat w strategiach zapobiegania i leczenia raka.

Dwa badania, oba opublikowane w czasopiśmie Molecules w odstępie roku, podkreślają, w jaki sposób EGCG pomaga chronić przed rakiem. W najnowszym przeglądzie, opublikowanym w marcu 2024 r., naukowcy podkreślają wpływ EGCG na linie komórek nowotworowych w modelach zwierzęcych, w szczególności jego właściwości antyproliferacyjne, antyangiogenne i proapoptotyczne. Zasadniczo pomaga w walce z rakiem poprzez oddziaływanie na kilka kluczowych aspektów, od których zależy wzrost i rozprzestrzenianie się komórek nowotworowych.

EGCG celuje w cechy charakterystyczne raka

Wpływ EGCG na raka jest ogromny. Według badania z 2024 r. EGCG zakłóca sygnały, których komórki nowotworowe używają do szybkiego namnażania się. Blokując sygnały wzrostu, EGCG skutecznie spowalnia podział komórek nowotworowych, utrudniając rozprzestrzenianie się guzów.

Oprócz zatrzymania wzrostu komórek nowotworowych EGCG hamuje również angiogenezę, czyli proces, w wyniku którego guzy wytwarzają własne ukrwienie. Bez dopływu krwi komórki nowotworowe otrzymują mniej tlenu i składników odżywczych, co hamuje ich wzrost i zmniejsza rozmiar guza. Zdaniem naukowców:

„Rak regularnie potrzebuje dopływu krwi, aby się rozwinąć, a gdy dopływ ten zostanie odcięty, rak może przejść w fazę uśpienia. Zdolność hamowania procesu angiogenezy jest uważana za zaletę terapii przeciwnowotworowej. Angiogeneza odgrywa ważną rolę w rozwoju wielu problemów zdrowotnych.

Ponadto EGCG wspomaga apoptozę, czyli zaprogramowaną śmierć komórek. Oznacza to, że EGCG pomaga uruchomić naturalny proces eliminacji uszkodzonych komórek, w tym komórek nowotworowych, zmniejszając w ten sposób ogólną liczbę komórek nowotworowych w organizmie.

„W badaniach laboratoryjnych i modelach zwierzęcych EGCG wykazało obiecujące efekty w wywoływaniu apoptozy komórek nowotworowych. „Wykazano, że aktywuje on wiele ścieżek zaangażowanych w apoptozę, w tym aktywację kaspaz i enzymów odpowiedzialnych za inicjowanie i przeprowadzanie procesu apoptozy” – zauważyli badacze.

Badanie podkreśliło również, jak EGCG wpływa na kluczowe sygnały niezbędne do przeżycia i metabolizmu komórek nowotworowych. Oddziałując na te ścieżki, EGCG nie tylko hamuje wzrost komórek nowotworowych, ale także sprawia, że są one bardziej podatne na konwencjonalne metody leczenia raka.

To wielopłaszczyznowe podejście wyróżnia EGCG jako potencjalny środek terapeutyczny. Jego zdolność do jednoczesnego zwalczania wielu charakterystycznych cech raka sprawia, że jest to obiecujący środek w terapii przeciwnowotworowej, oferujący kompleksowe podejście do leczenia i potencjalnego ograniczania wzrostu raka.

Leki przeciwnowotworowe są skuteczne w leczeniu raka, ale mogą powodować negatywne skutki uboczne, takie jak zaburzenia procesów fizjologicznych i biochemicznych, wyczerpanie, wypadanie włosów, infekcje, nudności i wymioty. Wykazano, że ocena licznych związków biologicznych i produktów naturalnych odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu i hamowaniu rozwoju raka.
Wiele badań eksperymentalnych i klinicznych wykazało, że EGCG ma właściwości przeciwnowotworowe. „EGCG jest kluczowym fizjologicznym środkiem przeciwnowotworowym ze względu na swoją rolę w uruchamianiu wielu procesów przeciwnowotworowych w wielu typowych postaciach raka” – podsumowują badacze.

EGCG może chronić przed różnymi typami raka

Wcześniejsze badanie opublikowane w czasopiśmie Molecules w 2023 r., dało te same wnioski, co nowsze badanie. Podkreślono również niektóre mechanizmy działania EGCG i jego pozytywny wpływ na zdrowie. Według badaczy ten silny związek ma:

  • Silne właściwości antyoksydacyjne — Działanie antyoksydacyjne EGCG jest od 25 do 100 razy silniejsze niż witamin C i E. Jest to najaktywniejsza ze wszystkich katechin.
  • Działanie przeciwzapalne — Według autorów: „Wyniki wielu badań wykazały, że EGCG moduluje ekspresję genów i białek związanych ze stanem zapalnym, takich jak TNF-α, IL-1β i MMP”.
  • Wpływ epigenetyczny — EGCG zmienia sposób, w jaki kontrolowane są geny w komórkach, co ma wpływ na rozwój raka. Reaktywuje geny, które zapobiegają rozwojowi nowotworu, tłumi geny nowotworowe, a nawet wywołuje apoptozę.

Autorzy badania wspominają również, że liczne badania in vitro i in vivo wykazały wielokierunkowe właściwości przeciwnowotworowe tej katechiny. Badacze przyjrzeli się różnym typom komórek nowotworowych, w tym nowotworom pęcherza moczowego, piersi, szyjki macicy, wątroby, jelita grubego, żołądka, płuc oraz głowy i szyi.

EGCG wpływa na kluczowe szlaki sygnalizacji komórkowej w leczeniu nowotworów

Badanie z 2023 r. omawiało również, w jaki sposób EGCG oddziałuje na wiele szlaków sygnałowych niezbędnych do wzrostu i przeżycia komórek nowotworowych. Interferując z receptorem naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR), EGCG zakłóca sygnały, które zazwyczaj sprzyjają wzrostowi i podziałowi guza. To hamowanie pomaga spowolnić lub nawet zatrzymać rozwój niektórych nowotworów.

EGCG wpływa również na szlak JAK-STAT, który odgrywa kluczową rolę w przekazywaniu informacji z sygnałów chemicznych spoza komórki do jądra komórkowego, co skutkuje transkrypcją DNA i jego aktywnością. Modulując tę ścieżkę, EGCG zmniejsza zdolność komórek nowotworowych do proliferacji i opierania się śmierci komórkowej.

Ponadto szlak PI3K-AKT-mTOR, znany ze swojej roli w regulacji wzrostu, metabolizmu i przeżycia komórek, jest kolejnym celem EGCG. Hamując tę ścieżkę, EGCG nie tylko powstrzymuje wzrost guza, ale także zwiększa skuteczność innych metod leczenia raka, co czyni go cennym składnikiem terapii skojarzonych.

Oprócz tych szlaków, właściwości antyoksydacyjne EGCG odgrywają znaczącą rolę w jego działaniu przeciwnowotworowym. Neutralizując szkodliwe wolne rodniki, EGCG pomaga chronić komórki przed uszkodzeniami DNA, które prowadzą do rozwoju raka. Połączenie hamowania szlaków metabolicznych i działania antyoksydacyjnego sprawia, że EGCG jest wszechstronnym środkiem w walce z rakiem.

Badania przedkliniczne z wykorzystaniem kultur komórkowych i modeli zwierzęcych wykazały, że EGCG powoduje zmniejszenie rozmiarów guza i zapobiega przerzutom. Wyniki badań klinicznych dodatkowo potwierdzają te ustalenia, wskazując, że EGCG stosowany samodzielnie lub w połączeniu z innymi metodami leczenia przynosi lepsze rezultaty u pacjentów chorych na raka. Badania te podkreślają potencjał EGCG jako terapii uzupełniającej w protokołach leczenia raka.

Oddziałując na te kluczowe mechanizmy sygnałowe i wzmacniając naturalne mechanizmy obronne organizmu przed rakiem, EGCG wykazuje obiecujący potencjał w zapobieganiu i leczeniu różnych rodzajów raka.

EGCG ma słabą biodostępność

Mimo obiecujących efektów, EGCG stoi przed poważnym problemem — niską biodostępnością. Termin ten odnosi się do stopnia i szybkości, w jakiej substancja czynna jest wchłaniana i staje się dostępna w miejscu działania.

W przypadku EGCG badania wskazują, że jego wchłanianie przez organizm człowieka jest ograniczone, co oznacza, że trudno jest osiągnąć efektywne stężenie w krwiobiegu. Ograniczenie to stanowi poważną barierę utrudniającą jego stosowanie w warunkach klinicznych.

Jednak aktualne badania koncentrują się na pokonaniu tej przeszkody. Naukowcy badają zaawansowane systemy dostarczania, które mogłyby zwiększyć biodostępność EGCG. W celu zwiększenia stabilności i wchłaniania leku opracowywane są takie techniki, jak kapsułkowanie w nanocząsteczkach lub liposomach. Dzięki tym innowacjom EGCG będzie mógł skuteczniej dotrzeć do celu w organizmie, maksymalizując tym samym jego potencjał terapeutyczny.

Zrozumienie mechanizmów działania EGCG i udoskonalenie jego dostarczania może zrewolucjonizować leczenie raka. Zwiększając dostępność i skuteczność EGCG, można sprawić, że stanie się on kluczowym elementem w walce z rakiem, oferując naturalne i uzupełniające podejście do terapii konwencjonalnych. Wiedza ta nie tylko podkreśla znaczenie EGCG w badaniach nad rakiem, ale także otwiera nowe możliwości jego zastosowania w zdrowiu i dobrym samopoczuciu.

Oto szybki sposób na zwiększenie biodostępności EGCG

Łatwym sposobem na zwiększenie korzyści płynących ze spożywania zielonej herbaty jest dodanie witaminy C — w przypadku herbaty wystarczy odrobina soku z cytryny. Badania wykazały, że witamina C znacząco zwiększa ilość katechin, które organizm może wchłonąć.

Badanie przeprowadzone w Indonezji w 2020 r. i opublikowane w czasopiśmie <i>Pharmacy and Pharmaceutical Sciences Journal (<i>Jurnal Farmasi Dan Ilmu Kefarmasian Indonesia) wykazało różnicę w poziomie katechin w herbacie po dodaniu witaminy C. Naukowcy przygotowali dwa zestawy próbek zielonej herbaty; do jednej grupy dodano różną ilość witaminy C – od 1 do 3 miligramów. Do drugiej grupy w ogóle nie dodano witaminy C.

Po zmierzeniu zawartości katechiny wszystkie próbki zielonej herbaty pozostawiono na cztery dni, a następnie ponownie zbadano zawartość katechiny. Naukowcy odkryli, że w próbkach zielonej herbaty wzbogaconej witaminą C ilość katechin zmniejszyła się jedynie o 9,76%, podczas gdy w próbkach bez witaminy C ilość katechin zmniejszyła się aż o 19,83%.

„Galusan epigallokatechiny (EGCG) jest najliczniej występującą katechiną występującą w zielonej herbacie, wykazującą silne działanie antyoksydacyjne i zapobiegającą powstawaniu komórek nowotworowych. EGCG w roztworze zielonej herbaty jest bardzo podatny na degradację, dlatego należy pilnie zwiększyć stabilność EGCG poprzez dodanie witaminy C. „Witamina C regeneruje rodnikowy EGCG i przekształca go w normalny EGCG” – podsumowują autorzy.

Tymczasem dodanie mleka do zielonej herbaty daje odwrotny efekt. Mleko zawiera białka, które wiążą się z przeciwutleniaczami zawartymi w herbacie i neutralizują je, zmniejszając tym samym jej korzystne właściwości zdrowotne. Według jednego z badań „dodanie mleka do herbaty całkowicie zahamowało wszystkie [korzystny wpływ na naczynia krwionośne]”.

Szukaj wysokiej jakości zielonej herbaty

Kupując zieloną herbatę, należy wiedzieć, na co zwracać uwagę pod względem jakości. Jedną z oznak świadczących o tym, że pijesz wysokiej jakości zieloną herbatę jest fakt, że herbata ta jest faktycznie zielona. Jeśli Twoja zielona herbata ma kolor brązowy, a nie zielony, prawdopodobnie uległa utlenieniu, które uszkadza lub niszczy wiele jej najcenniejszych związków.

Zaparzanie sypkiej herbaty może dostarczyć jeszcze więcej przeciwutleniaczy. Pomaga również unikać potencjalnych toksyn i mikroplastiku zawartych w torebkach herbaty. W badaniu z 2019 r. naukowcy odkryli, że pojedyncza torebka herbaty umieszczona w gorącej wodzie uwalnia miliardy cząsteczek plastiku.

Filiżanka zielonej herbaty dostarcza około 20–35 miligramów EGCG, więc jeśli wypijesz trzy filiżanki dziennie, dostarczysz organizmowi od 60 do 105 miligramów. W badaniach stosowano również większe dawki, nawet ponad 1500 miligramów na dobę. Nadal jednak nie ma jednoznacznych dowodów na to, dlaczego EGCG jest najlepszy.

Dobra wiadomość jest taka, że większość badań nad zieloną herbatą opierała się na założeniu, że można wypijać około trzech filiżanek dziennie, co jest łatwe do osiągnięcia i przyjemne dla większości osób.