📝 W SKRÓCIE

  • Krwawienie, ból lub obrzęk dziąseł może być wczesnym sygnałem ostrzegawczym głębszych problemów zdrowotnych, takich jak choroby serca, depresja i cukrzyca, jeszcze zanim pojawią się inne objawy
  • W badaniu, w którym obserwowano ponad 500 000 osób stwierdzono, że u osób z bólem dziąseł ryzyko życia z wieloma chorobami przewlekłymi, takimi jak choroby układu krążenia, stany lękowe i choroby związane z alkoholem, jest o 54% wyższe
  • Ból jest najsilniejszym wskaźnikiem złego stanu zdrowia, dlatego ważne jest, aby traktować dyskomfort dziąseł poważnie i nie bagatelizować go
  • Naukowcy odkryli, że szkodliwe bakterie z jamy ustnej bytujące w dziąsłach objętych stanem zapalnym, przedostają się do krwiobiegu i wywołują stany zapalne w odległych narządach, w tym w mózgu, sercu i płucach
  • Wczesne leczenie choroby dziąseł poprzez redukcję stanu zapalnego, poprawę diety i wprowadzenie lepszych nawyków higieny jamy ustnej może zmniejszyć ryzyko wystąpienia poważnych, długotrwałych problemów zdrowotnych.

🩺Według dr. Mercoli

Stan zdrowia jamy ustnej odzwierciedla stan Twojego zdrowia wewnętrznego, dlatego jeśli często zmagasz się z bólem, obrzękiem, a nawet krwawieniem dziąseł, bądź czujny – może to być sygnał ostrzegawczy, że w organizmie rozwija się choroba. W rzeczywistości choroba dziąseł, zwana również zapaleniem przyzębia, jest silnym wskaźnikiem tego, że zmagasz się nie z jednym czy dwoma, lecz z wieloma problemami zdrowotnymi.

Ból dziąseł może być sygnałem ostrzegawczym ukrytej choroby przewlekłej

Analiza przedstawiona na konferencji EuroPerio11 Europejskiej Federacji Periodontologicznej (EFP), wiodącym na świecie kongresie w dziedzinie periodontologii i implantologii stomatologicznej, miała na celu odkrycie związku między objawami chorób dziąseł a wielochorobowością. Odkrycia okazały się zarówno zaskakujące, jak i niepokojące.

• Czym jest wielochorobowość? Mówiąc najprościej, definiuje się to jako występowanie dwóch lub więcej chorób przewlekłych na podstawie samooceny i kodów diagnostycznych ICD-10 — systemu kodowania opieki zdrowotnej, który klasyfikuje i koduje diagnozy, procedury i inne schorzenia.

• Naukowcy wykorzystali dane z brytyjskiego Biobanku — Jest to jedna z najbardziej kompleksowych baz danych dotyczących zdrowia na świecie. Przeanalizowano dane pochodzące od 500 612 uczestników i oceniono stan ich dziąseł, zwracając uwagę na takie objawy, jak krwawienie, ból, a także na utratę zębów.

• Odkrycia były oszałamiające — Według badaczy aż 57% uczestników cierpiało na co najmniej dwie choroby przewlekłe, a 18% zgłosiło objawy zapalenia dziąseł. Wśród osób, u których występowały objawy choroby dziąseł, ryzyko występowania wielu chorób przewlekłych wzrastało o 15%.

• Ból był najczęstszym czynnikiem prognostycznym wielochorobowości — Zgodnie z wynikami badań, 54% uczestników zgłosiło ból dziąseł, 12% zgłosiło ruszanie się zębów, a 11% doświadczyło krwawienia z dziąseł. Dla pracowników służby zdrowia jest to sygnał, jak ważne jest słuchanie pacjentów, gdy odczuwają ból, i nieignorowanie ich obaw.

• To nie tylko kwestia nadmiaru patogennych bakterii w jamie ustnej — Jeśli Twoje dziąsła bolą Cię regularnie, Twój organizm może zwalczać nie tylko bakterie w jamie ustnej — może to być spowodowane podstawowym stanem zapalnym, który wpływa na Twoje serce, mózg i inne narządy. Według dr. Nisachona Siripaiboonponga, głównego autora badania:

„Ponieważ ludzie żyją coraz dłużej, wielu z nich zmaga się z więcej niż jedną chorobą przewlekłą - od cukrzycy, przez choroby układu krążenia, po depresję. Często jednak nie dostrzegamy, że jama ustna stanowią część problemu... i część rozwiązania.

Choroby dziąseł to nie tylko problem kosmetyczny

Chociaż prezentowane badanie nie dowodzi związku przyczynowo-skutkowego, dostarcza obszernych dowodów na to, że zdrowie dziąseł wiąże się z ogólnymi wynikami zdrowotnymi i zwraca uwagę na coś, co większość ludzi ignoruje — łagodny dyskomfort dziąseł nie jest jedynie kwestią kosmetyczną. Może to być część większej sieci dysfunkcji, która zasługuje na uwagę.

• Choroby dziąseł zaczynają się od złej higieny jamy ustnej — Kiedy nie dbasz o higienę jamy ustnej, np. nie szczotkujesz zębów ani nie używasz nici dentystycznej, tworzy się płytka nazębna. Jest to lepka powłoka, która tworzy się, gdy bakterie z jamy ustnej gromadzą się na zębach. Jeśli płytka nazębna pozostaje na zębach zbyt długo, zaczyna je niszczyć, powodując ich osłabienie. Płytka nazębna sprzyja również próchnicy zębów, która prowadzi do choroby zapalnej zwanej zapaleniem dziąseł.

• Zaniedbanie leczenia zapalenia dziąseł może mieć drastyczne skutki — Zapalenie dziąseł powoduje krwawienie z dziąseł i jeśli nie będzie leczone, może przekształcić się w zapalenie przyzębia. Cięższa infekcja oznacza, że płytka nazębna rozprzestrzeniła się poniżej linii dziąseł. Następnie bakterie produkują toksyny, które podrażniają tkankę dziąseł i wywołują stan zapalny.

• W miarę postępu choroby dziąsła oddzielają się od zębów — Rozwój bakterii w tych kieszonkach przyczynia się do niszczenia większej ilości tkanki dziąseł i kości, które podtrzymują zęby. Z czasem zęby zaczną się ruszać i wypadną.

• Choroby dziąseł stanowią coraz poważniejszy problem zdrowotny, zwłaszcza w USA — Według badania opublikowanego w czasopiśmie <i>Journal of the American Dental Association, 42,2% dorosłych w wieku 30 lat i starszych cierpi na zapalenie przyzębia — z tej liczby 7,8% ma ciężkie zapalenie przyzębia, a 34,4% ma łagodne zapalenie przyzębia. Jest to ukryta choroba — wiele osób nie zdaje sobie z niej sprawy i nie odczuwa objawów do momentu, aż choroba się rozwinie.

Dr Siripaiboonpong podkreśla wagę swoich badań i to, co lekarze i społeczeństwo powinni z nich wynieść, mówiąc:

Dbanie o zdrowie dziąseł to nie tylko dbanie o zęby, ale także ochrona ogólnego stanu zdrowia. Zapobieganie chorobom dziąseł i ich leczenie może zmniejszyć ryzyko wystąpienia wielu chorób przewlekłych i poprawić jakość życia.

Jak dokładnie stan jamy ustnej wpływa na resztę organizmu?

Kiedy w Twoim organizmie pojawiają się problemy z wieloma układami — emocjonalnym, hormonalnym, trawiennym czy odpornościowym — często dziąsła jako pierwsze ulegają uszkodzeniu. Dlaczego?  Ponieważ tkanka dziąseł regeneruje się szybko i jest stale narażona na działanie bakterii. To sprawia, że są one zarówno podatne na zagrożenia, jak i cenne jako system wczesnego ostrzegania. Badania wskazują, że zdrowie jamy ustnej wpływa na ogólne samopoczucie na dwa główne sposoby:

• Po pierwsze, gdy dziąsła są zapalone, szkodliwe bakterie rozwijają się w głębokich kieszonkach w dziąsłach — W tych kieszonkach gromadzą się miliardy patogennych bakterii, które uwalniają toksyny zapalne, aktywujące układ odpornościowy w szkodliwy sposób.

• Szkodliwe bakterie z kieszonek dziąsłowych przedostają się do krwiobiegu — To pozwala toksynom i związkom zapalnym przemieszczać się po całym organizmie, wywołując choroby. Według artykułu w Open Access Government:

„Zapalenie przyzębia jest coraz częściej wiązane z chorobami ogólnoustrojowymi, prawdopodobnie ze względu na rozprzestrzenianie się bakterii z jamy ustnej poprzez krwiobieg i sygnałów zapalnych, które mogą wpływać na odległe narządy, takie jak serce, płuca czy mózg”.

• Poprzednie badania potwierdzają, że bakterie z jamy ustnej przedostają się do mózgu i wywołują chorobę Alzheimera — Aby dostarczyć dowodów na to, jak zły stan zdrowia jamy ustnej wpływa na inne części ciała, badanie z 2023 r. wykazało, że złe bakterie z jamy ustnej przedostają się do mózgu, gdzie zwiększają ilość szkodliwych białek związanych z chorobą Alzheimera.

Inne badanie wskazuje konkretnie na to, że zapalenie przyzębia powoduje zanik części mózgu — co oznacza, że powoduje ono zmniejszenie się objętości hipokampa, co jest objawem choroby Alzheimera.

• Kolejny znaczący dowód — patogeny z jamy ustnej odkryto w tętnicach — Wczesne badania wykazały, że DNA konkretnych patogenów z jamy ustnej — mianowicie P<i>orphyromonas gingivalis, Treponema denticola i <i>Tannerella forsythia — wykryto w blaszkach miażdżycowych, które zatykają tętnice.

• Po drugie, choroby dziąseł i inne przewlekłe choroby mają wspólne czynniki ryzyka — Należą do nich stres, złe odżywianie i nierówności społeczno-ekonomiczne. Naukowcy zbadali również powiązania między złym stanem zdrowia jamy ustnej a konkretnymi problemami, takimi jak problemy związane z alkoholem, lękiem i depresją. Podkreśla to złożoną zależność między zdrowiem jamy ustnej, zdrowiem psychicznym i stylem życia.

Nie musisz czekać na formalną diagnozę, aby podjąć działania. Jeśli Twoje dziąsła regularnie bolą lub są obolałe, to znak, że powinieneś zwrócić na to uwagę. Nie tylko dla dobra Twoich zębów, ale również dla dobra Twojego mózgu, metabolizmu, nastroju i przyszłości.

Dobre zdrowie jamy ustnej jest kluczem do zapobiegania chorobom przewlekłym

Dobra wiadomość jest taka, że nigdy nie jest za późno, aby poprawić swoje zdrowie. Zacznij od wprowadzenia znaczących zmian w codziennej higienie jamy ustnej. Nawet Amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) przyznają, że możliwe jest odwrócenie zapalenia dziąseł, a poważne zapalenie przyzębia można leczyć i spowalniać dzięki wsparciu specjalistów.

• Pamiętaj o codziennym szczotkowaniu i nitkowaniu zębów — Regularne szczotkowanie (przy użyciu pasty do zębów bez fluoru), nitkowanie i czyszczenie języka pomagają zachować zdrowe zęby i dziąsła. Regularnie planuj czyszczenie zębów u higienistki, a leczenie u dentysty, który nie stosuje rtęci.

• Jak często musisz szczotkować zęby każdego dnia? Amerykańskie Stowarzyszenie Stomatologiczne (ADA) zaleca szczotkowanie zębów dwa razy dziennie, przy użyciu szczoteczki o miękkim włosiu. Nie należy jednak szczotkować zębów zbyt szybko po posiłku. Lepiej odczekać 30 minut przed szczotkowaniem.

• Przechowuj szczoteczkę do zębów prawidłowo, aby zapobiec rozwojowi bakterii — Najlepiej umieścić ją w pozycji pionowej, na otwartej przestrzeni, aby całkowicie wyschła. Pamiętaj o wymianie szczoteczki do zębów co trzy, cztery miesiące.

• ADA zaleca nitkowanie zębów co najmniej raz dziennie — Dzięki temu dotrzesz do miejsc w jamie ustnej, do których nie dociera włosie szczoteczki do zębów. Nitkuj zęby przed lub po szczotkowaniu, rano lub wieczorem — wybór należy do Ciebie. Należy pamiętać o stosowaniu nici dentystycznej, która nie zawiera toksycznych substancji chemicznych, takich jak substancje perfluoroalkilowe i polifluoroalkilowe (PFAS) oraz fluor.

• Zakończ swoją rutynę higieny jamy ustnej, wykonując płukanie ust olejem — Polega to po prostu na płukaniu ust olejem. Polecam użyć w tym celu oleju kokosowego. W tradycyjnej indyjskiej medycynie ludowej płukanie ust olejem stosowano w celu zapobiegania próchnicy zębów, nieświeżemu oddechowi i krwawieniu dziąseł, a także w celu wzmocnienia zębów i dziąseł.

Ważne jest również prowadzenie zdrowego trybu życia, który opiera się na diecie złożonej ze świeżych, pełnowartościowych produktów, co pomoże zachować naturalną czystość jamy ustnej. Unikaj żywności wysoko przetworzonej, rafinowanego cukru i rafinowanych węglowodanów, ponieważ wywołują one stany zapalne, które pogarszają zdrowie jamy ustnej i dodatkowo obciążają organizm.

Niektóre składniki odżywcze mogą również pomóc złagodzić chorobę dziąseł i jej objawy. Na przykład badanie przeprowadzone na Uniwersytecie Waszyngtońskim wykazało, że krwawiące dziąsła mogą być objawem niedoboru witaminy C. Niedobór witaminy D również wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób przyzębia.

Często zadawane pytania (FAQ) dotyczące chorób dziąseł i ryzyka chorób przewlekłych

P: Jaki jest związek między chorobą dziąseł a chorobami przewlekłymi?

O: Choroba dziąseł wywołuje stan zapalny dziąseł, który umożliwia przedostanie się szkodliwych bakterii do krwiobiegu. Bakterie te przedostają się do innych organów, zwiększając ryzyko wystąpienia poważnych schorzeń, takich jak choroby serca, cukrzyca, a nawet choroby mózgu.

P: Na jakie najważniejsze sygnały ostrzegawcze należy zwracać uwagę?

O: Ból dziąseł jest najsilniejszym wskaźnikiem problemów zdrowotnych. Krwawienie dziąseł i ruszające się zęby również mają znaczenie, ale ból dziąseł miał największy związek z wieloma chorobami przewlekłymi w badaniu obejmującym ponad 500 000 osób.

P: Czy choroba dziąseł ma wpływ na zdrowie psychiczne?

O: Tak. Naukowcy odkryli, że osoby ze słabym zdrowiem dziąseł są bardziej narażone na depresję, lęk i choroby związane z alkoholem. Zapalenie dziąseł może zaburzać chemię mózgu i regulację emocji.

P: Dlaczego problemy z dziąsłami są objawem głębszych problemów zdrowotnych?

O: Tkanka dziąseł regeneruje się szybko i jest stale narażona na działanie bakterii, co sprawia, że jest ona wczesnym wskaźnikiem wewnętrznego stresu lub stanu zapalnego. Gdy dziąsła zaczynają szwankować, często jest to sygnał, że Twój układ odpornościowy, hormonalny lub metaboliczny znajduje się pod presją.

P: Które części ciała są najbardziej narażone na zaburzenia wynikające ze stanu zapalnego dziąseł?

O: Badanie wykazało, że bakterie w jamie ustnej oraz sygnały zapalne wywołane chorobą dziąseł przedostają się do krwiobiegu i wpływają na odległe narządy — zwłaszcza na serce, płuca i mózg — zwiększając ryzyko wystąpienia wielu chorób przewlekłych.

🔍Źródła i odniesienia