Stan zapalny jelit pełni kluczową rolę w rozwoju insulinooporności

📝 W SKRÓCIE

• Stan zapalny w jelicie grubym wywołuje insulinooporność poprzez wysyłanie sygnałów nerwowych z wątroby do trzustki, jeszcze zanim wzrośnie poziom cukru we krwi
• Badanie wykazało, że zespół nieszczelnego jelita aktywuje reakcję stresową wątroby, która powoduje, że trzustka zwiększa produkcję insuliny, przygotowując się na stres metaboliczny
• Cała ta reakcja następuje bez przybierania na wadze lub nadmiernego spożycia cukru, co dowodzi, że sam stan zapalny jelit powoduje zaburzenia wydzielania insuliny
• Możesz monitorować ten ukryty proces za pomocą testu o nazwie HOMA-IR, który ujawnia, jak ciężko pracuje Twój organizm, aby kontrolować poziom cukru we krwi – często zanim poziom glukozy stanie się nieprawidłowy
• Leczenie jelit odpowiednimi rodzajami błonnika i eliminacja pokarmów powodujących stany zapalne pomaga przywrócić korzystny poziom maślanu, naprawić wyściółkę jelit i zmniejszyć ryzyko insulinooporności

🩺Według dr. Mercoli

Insulinooporność nie zaczyna się od wzrostu poziomu cukru. Wszystko zaczyna się od stresu — w Twoich jelitach. Na początku tego nie poczujesz. Twoje wyniki badań laboratoryjnych mogą nawet wyglądać normalnie. Ale głęboko w środku Twój system jest już pod presją. Na długo zanim wzrośnie poziom cukru we krwi, organizm pracuje intensywniej, aby utrzymać go na stałym poziomie. Proces ten zaczyna się od niewidocznej zmiany w sposobie komunikowania się narządów, wywołanej stanem zapalnym i uszkodzoną barierą jelitową.

Gdy jelita tracą zdolność blokowania szkodliwych substancji, wątroba wychwytuje sygnały ostrzegawcze. Następnie wysyłany jest cichy sygnał, który zmienia sposób funkcjonowania trzustki, i to na niekorzyść. Badanie opublikowane w czasopiśmie The Journal of Clinical Investigation Insight ujawniło, że ten ukryty sygnał zaczyna się w jelicie grubym, a kończy zaburzeniem produkcji insuliny. Jednak problem nie polega tylko na tym, gdzie cały proces się zaczyna. Chodzi o to, jak temu zapobiec.

Zrozumienie roli jelit w insulinooporności otwiera drzwi do innego rodzaju rozwiązania, takiego, które zaczyna się od wyleczenia pierwotnej przyczyny, zamiast maskowania objawów. Przyjrzyjmy się bliżej, jak rozwija się ta reakcja łańcuchowa i co zrobić, aby ją przerwać, zanim dojdzie do uszkodzeń.

Zapalenie jelita grubego aktywuje trzustkę, zanim poziom cukru we krwi wzrośnie

Badanie opublikowane w czasopiśmie Journal of Clinical Investigation Insight skupiło się na systemie sprzężenia zwrotnego łączącym jelita, wątrobę i trzustkę. Odkryto nowy powód, dla którego otyłość powoduje przeciążenie układu insulinowego. Badania koncentrowały się na tym, w jaki sposób stan zapalny jelita grubego, zwany również zapaleniem jelita grubego, wywołuje zmiany w wątrobie, które następnie wysyłają sygnały nerwowe do trzustki.

To nie jest problem z poziomem cukru we krwi. To jelita uruchamiają reakcję łańcuchową, która sprawia, że trzustka produkuje więcej insuliny, aby przygotować się na uszkodzenia metaboliczne, jeszcze zanim wzrośnie poziom glukozy.

• Odkrycia ujawniają istnienie nowego, wczesnego systemu ostrzegawczego w organizmie, który nie jest zależny od poziomu cukru we krwi — Naukowcy wywołali stan zapalny jelit u myszy, wykorzystując substancję chemiczną powodującą nieszczelność jelita, czyli uszkodzenie bariery jelitowej. Nawet bez powodowania przyrostu masy ciała lub podwyższonego poziomu glukozy, stan zapalny uruchomił reakcję stresową w wątrobie i doprowadził do rozrostu komórek beta trzustki.

Gdy zatrzymano stan zapalny jelit — lub przerwano sygnały nerwowe między wątrobą i trzustką — komórki produkujące insulinę przestały się mnożyć. Oznacza to, że sam stan zapalny jelit wystarczył, aby uruchomić tę reakcję.

• Zaobserwowany wzrost liczby komórek beta trzustki to próba organizmu, aby zapobiec uszkodzeniom — Trzustka odpowiada na sygnał nerwowy wysyłany przez jelito, zwiększając masę komórek beta — komórek odpowiedzialnych za produkcję insuliny. W badaniu wykorzystano markery oznaczające dzielące się komórki, aby pokazać, jak szybko przyrastają komórki beta.

Ważne jest, aby zrozumieć, że badane zwierzęta nie miały jeszcze zbyt wysokiego poziomu cukru we krwi. Ich organizm reagował na zagrożenie insulinoopornością jeszcze zanim choroba ta ujawniła się w wynikach badań laboratoryjnych.

• Zapalenie jelita grubego występowało nawet bez zmian w diecie lub wadze — W tym badaniu zapalenie jelit było indukowane chemicznie, niezależnie od otyłości lub spożycia cukru. Oznacza to, że nawet jeśli nie masz nadwagi, przewlekły stan zapalny jelit i tak popycha organizm w kierunku insulinooporności.

Skrócone jelita grube, zmniejszona ilość białek bariery jelitowej i podwyższony poziom lipopolisacharydów (LPS) - toksycznego rodzaju endotoksyny w żyle wrotnej - były wyraźnymi objawami nieszczelnego jelita.

• Wątroba odbiera stan zapalny jelit jako alarm — Kiedy w jelicie grubym jest stan zapalny, szkodliwe substancje, takie jak endotoksyna lipopolisacharyd (LPS) i inne przekaźniki stanu zapalnego przedostają się do krwiobiegu i kierują się bezpośrednio do wątroby.

Wątroba traktuje to jako sytuację kryzysową i uruchamia reakcję stresową zwaną szlakiem ERK. Sygnał ten nie jest zależny od poziomu cukru we krwi. Informuje układ nerwowy, aby wysłał wiadomość bezpośrednio do trzustki, zmuszając ją do zwiększenia liczby komórek produkujących insulinę.

Wątroba i trzustka komunikują się ze sobą

Badania wykazały, że wątroba i trzustka są połączone wbudowanym obwodem nerwowym. Gdy stan zapalny w jelitach uruchamia ten sygnał, trzustka reaguje szybko. Jednak gdy badacze zablokowali którąkolwiek część połączenia nerwowego, cała reakcja ustała. Oznacza to, że organizm reaguje na stan zapalny jelit za pomocą sygnałów nerwowych, a nie tylko hormonów lub substancji chemicznych układu odpornościowego.

• Wyłączenie sygnału stresu wątroby zatrzymuje problem u źródła — Naukowcy sprawdzili, co się stanie, jeśli wyłączą reakcję stresową ERK wątroby — i zadziałało. Mimo że jelito było nadal w stanie zapalnym, trzustka nie otrzymała sygnału do zwiększenia liczby komórek produkujących insulinę. To dowodzi, że w tej reakcji łańcuchowej centrum dowodzenia stanowi wątroba.

• Dieta bogata w tłuszcz wywołuje takie same uszkodzenia — U myszy karmionych dietą bogatą w tłuszcze wystąpiły takie same uszkodzenia jelit i reakcja trzustki jak u myszy, którym podano substancję chemiczną wywołującą zapalenie jelita grubego. Wyściółka ich jelit uległa rozpadowi, szkodliwe toksyny przedostały się do krwiobiegu, a wątroba zaczęła reagować na sygnał stresu. Jednak gdy naukowcy uspokoili jelita za pomocą przeciwciała, które zmniejszyło stan zapalny, trzustka przestała nadmiernie reagować.

• Toksyny takie jak LPS bezpośrednio obciążają wątrobę — Stan zapalny jelit wysyła toksyczne sygnały, takie jak cząsteczki LPS i IL-23. Dostają się one do wątroby i natychmiast uruchamiają reakcję stresową. Badania laboratoryjne wykazały, że samo wystawienie komórek wątroby na działanie tych toksyn wystarcza, aby aktywować szlak ERK. To jest bezpośredni związek między zapaleniem jelit i przeciążeniem wątroby.

• Nie chodzi tu tylko o poziom cukru we krwi — to pętla stresu obejmująca cały organizm — To, co dzieje się w jelitach, uruchamia reakcję łańcuchową w całym organizmie. Na długo zanim wzrośnie poziom cukru we krwi lub pojawi się cukrzyca, organizm zacznie działać w trybie ograniczania szkód.

Jeśli zmagasz się z nieszczelnością lub stanem zapalnym jelit, Twoja trzustka jest już pod presją i musi pracować na najwyższych obrotach, aby utrzymać poziom cukru we krwi pod kontrolą. Dlatego insulinooporność często zaczyna się niepostrzeżenie, nawet jeśli wyniki badań laboratoryjnych są prawidłowe.

Wylecz swoje jelita, aby zatrzymać reakcję łańcuchową prowadzącą do insulinooporności

Jeśli masz stan zapalny jelit lub obserwujesz wzrost poziomu cukru we krwi, problem ma głębsze podłoże - zaczyna się w jelicie grubym. Nawet jeśli jeszcze tego nie czujesz, szkody już powstają. Jednym z najwcześniejszych sygnałów ostrzegawczych wysyłanych przez organizm nie jest podwyższenie poziomu glukozy we krwi. Przyczyną jest utrata przez jelita zdolności wytwarzania wystarczającej ilości maślanu - kluczowego związku, którego jelito grube potrzebuje, aby pozostać silne i szczelne.

Maślan to krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy wytwarzany przez bakterie jelitowe podczas rozkładu niektórych rodzajów błonnika. Dostarcza odżywienia komórkom wyściełającym jelito grube i pomaga utrzymać szczelną barierę jelitową, dzięki czemu toksyny i cząsteczki zapalne nie przedostają się do krwiobiegu. Gdy poziom maślanu spada, wyściółka jelit słabnie, toksyny wyciekają, a wątroba przełącza się na tryb stresu. Sygnał stresu trafia następnie do trzustki, zmuszając ją do wydzielania większej ilości insuliny, jeszcze zanim nastąpi gwałtowny wzrost poziomu cukru we krwi.

Jeśli chcesz się dowiedzieć, czy w Twoim organizmie proces ten już się rozpoczął, jednym z najlepszych narzędzi, jakie polecam, jest prosty laboratoryjny wskaźnik o nazwie HOMA-IR — skrót od homeostatycznego modelu oceny insulinooporności. Daje Ci realny obraz tego, jak ciężko pracuje Twój organizm, aby utrzymać poziom cukru we krwi na właściwym poziomie.

• Jak uzyskać wynik HOMA-IR? — Poproś lekarza lub laboratorium o wykonanie badania poziomu glukozy na czczo i badania poziomu insuliny na czczo. Należy to zrobić zaraz po przebudzeniu, zanim zjesz lub wypijesz cokolwiek poza wodą. Po otrzymaniu wyników podstaw je do poniższego wzoru:

HOMA-IR = (Glukoza na czczo w mg/dl × Insulina na czczo w μU/ml) / 405

• Co oznacza Twój wynik? — Wynik poniżej 1,0 sugeruje, że Twój organizm efektywnie wykorzystuje insulinę. Jednak gdy wskaźnik HOMA-IR przekroczy 1,0, to znak, że Twój organizm ma problemy, nawet jeśli poziom glukozy wydaje się „normalny”. Większość osób z HOMA-IR powyżej 1,0 jest już na drodze do insulinooporności, niezależnie od tego, czy zdają sobie z tego sprawę, czy nie.

Odbuduj barierę jelitową, aby przerwać stan zapalny – pętla insulinowa

Dowiedz się jak zacząć leczyć jelita i odwracać sygnały prowadzące do stresu metabolicznego:

1. Zacznij od węglowodanów, które nie obciążają jelit — Większość dorosłych potrzebuje 250 gramów zdrowych węglowodanów dziennie. Jeśli jednak cierpisz na wzdęcia, gazy lub zaparcia, spożywanie produktów bogatych w błonnik tylko pogorszy sprawę. Zacznij od węglowodanów o niskiej zawartości węglowodanów, np. białego ryżu lub całych owoców. Dostarczają one komórkom niezbędnej glukozy, nie obciążając przy tym jelita grubego. Gdy jelita się uspokoją, będziesz w stanie lepiej przyswajać większe ilości błonnika.

2. Gdy funkcje jelit będą stabilne, wprowadź skrobię oporną na trawienie i warzywa korzeniowe — Następnie wprowadź niewielkie ilości ugotowanych i ostudzonych białych ziemniaków lub zielonych bananów — oba produkty są bogate w skrobię oporną. Jeśli je tolerujesz, dodaj do diety produkty takie jak czosnek, cebula i por, które stanowią pożywkę dla bakterii produkujących maślan. W tym momencie wiele osób zaczyna odczuwać stały przypływ energii, mniejszą ochotę na jedzenie i lepszą regulację poziomu cukru we krwi.

3. Wprowadzaj stopniowo gotowane warzywa, fasolę, rośliny strączkowe i produkty pełnoziarniste — ale rób to powoli — Gdy Twoje jelita staną się bardziej odporne, wprowadzaj stopniowo małe porcje warzyw korzeniowych, zanim przejdziesz do zielonych warzyw liściastych lub produktów pełnoziarnistych. Gdy poczujesz, że Twój układ trawienny jest zrównoważony — co oznacza, że masz pod kontrolą pracę jelit, wzdęcia i ogólną kondycję — urozmaicaj swoje źródła błonnika.

Stopniowo wprowadzaj warzywa niskoskrobiowe, produkty skrobiowe, takie jak słodkie ziemniaki lub dynia, rośliny strączkowe, a w końcu produkty pełnoziarniste. Tylko nie jedz ich od razu każdego dnia. Bakterie jelitowe potrzebują czasu, aby się przystosować.

4. Zrezygnuj z produktów spożywczych i nawyków, które szkodzą wyściółce jelit — Dodanie zdrowej żywności nie pomoże, jeśli nadal spożywasz oleje roślinne, które zawierają dużo kwasu linolowego, pijesz alkohol lub jesz żywność wysoko przetworzoną. Te czynniki uszkadzają barierę jelitową i stanowią pożywkę dla patogennych bakterii. Polecam trzymać się tłuszczów nasyconych, takich jak ekologiczne masło, masło klarowane ghee i łój od krów karmionych trawą — pomagają one leczyć jelita, zamiast im szkodzić.

Te kroki pomogą Ci wyłączyć ukrytą pętlę stanu zapalnego, która prowadzi do wysokiego wyniku HOMA-IR, stresu metabolicznego i insulinooporności. Uzdrowienie jelit od wewnątrz daje trzustce i wątrobie wytchnienie, na które czekały.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące zapalenia jelit i insulinooporności

P: W jaki sposób stan zapalny jelit prowadzi do insulinooporności?

O: Kiedy w jelicie grubym rozwija się stan zapalny, wyściółka jelita ulega osłabieniu, co powoduje przedostawanie się toksyn, takich jak LPS, do krwiobiegu. Toksyny te przedostają się do wątroby, wywołując reakcję stresową, która wysyła sygnały nerwowe do trzustki. Wywołuje to reakcję łańcuchową, która sprawia, że trzustka zaczyna produkować nadmierną ilość insuliny, jeszcze zanim wzrośnie poziom cukru we krwi.

P: Czym jest maślan i dlaczego jest ważny dla jelit i optymalizacji poziomu cukru we krwi?

O: Maślan to krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy wytwarzany przez bakterie jelitowe podczas fermentacji błonnika. Odżywia komórki jelita grubego, wzmacnia barierę jelitową i pomaga zapobiegać przedostawaniu się szkodliwych substancji do organizmu. Bez wystarczającej ilości maślanu wzrasta stan zapalny i pojawia się insulinooporność.

P: Jak mogę sprawdzić, czy ten proces już zachodzi w moim organizmie?

O: Test HOMA-IR to jedna z najlepszych metod sprawdzenia, jak dobrze organizm radzi sobie z insuliną. Wykorzystuje poziom insuliny i glukozy na czczo do oceny tego, jak ciężko pracuje Twój organizm, aby utrzymać stały poziom cukru we krwi. Wynik powyżej 1,0 często oznacza, że zmierzasz w kierunku insulinooporności, nawet jeśli Twój poziom glukozy jest wciąż w normie.

P: Jak mogę zwiększyć poziom maślanu, nie pogarszając przy tym objawów jelitowych?

O: Zacznij od węglowodanów łatwych do strawienia, np. białego ryżu i całych owoców. Gdy stan Twoich jelit się poprawi, stopniowo dodawaj warzywa korzeniowe, a z czasem fasolę i produkty pełnoziarniste. Takie podejście odżywia korzystne bakterie, nie przeciążając przy tym organizmu.

P: Jakich produktów i nawyków powinnam unikać, jeśli chcę przerwać cykl zapalny?

O: Zrezygnuj ze spożywania olejów roślinnych, smażonych potraw, alkoholu i przetworzonych przekąsek. Wszystkie te substancje niszczą wyściółkę jelit i stanowią pożywkę dla szkodliwych bakterii. Wybieraj tłuszcze nasycone, takie jak masło klarowane ghee, masło od krów karmionych trawą i łój, aby wspomóc gojenie i zmniejszyć stan zapalny u źródła.